Bij sommige paren zijn de vruchtbaarheidsproblemen te wijten aan de zaad- of eicellen. In dat geval kan men beroep doen op een donor om zijn kinderwens te vervullen.

Waarom beroep doen op een donor?

Bij de man kan de productie van zaadcellen verstoord zijn waardoor er bijvoorbeeld geen of heel weinig zaadcellen zijn of ze weinig beweeglijk zijn en bevruchting moeilijk of onmogelijk is. Bij de vrouw kan de productie van eicellen verstoord zijn waardoor er bijvoorbeeld weinig of geen eicellen rijpen of ze niet ontwikkelen zoals het hoort.

Wie doet beroep op een donor?

Het is zeker niet zo dat elk paar met vruchtbaarheidsproblemen beroep doet op een donor, voor sommige paren ligt het probleem niet bij de zaad- of eicellen, of zijn er andere behandelingsmogelijkheden die kansen bieden op een zwangerschap.

Het is ook niet zo dat enkel paren met vruchtbaarheidsproblemen beroep doen op een donor. Lesbische paren of alleenstaande vrouwen die een kind willen, doen daarvoor beroep op een spermadonor.

Er zijn geen echte cijfers over het aantal personen dat in België beroep doet op een sperma- of eiceldonor, maar deskundigen beamen dat het een aanzienlijk aantal is dat de laatste jaren is toegenomen. Wie overweegt om beroep te doen op een donor voor het vervullen van zijn kinderwens wordt geconfronteerd met heel wat vragen en emoties. Hoe zal het zijn om niet de biologische ouder te zijn van het kind? Vertellen we dit aan het kind of niet? Willen we dit wel of is geen kinderen krijgen of adoptie voor ons een aanvaardbaar alternatief?

Tekort aan donoren

Er is bovendien een tekort aan sperma- en eiceldonoren en dat levert bijkomende problemen op.

Wie donoreicellen nodig heeft komt door het tekort aan eiceldonoren terecht op een wachtlijst. Voor de personen in kwestie brengt dit extra stress met zich mee. Nadat men maanden heeft geprobeerd om zwanger te worden en er waarschijnlijk nog weken en maanden zijn verstreken om uit te zoeken waarom dat niet lukte, is men nu op het punt aanbeland dat men zou kunnen beginnen met de behandeling... en dan is er de wachtlijst. Men is volledig afhankelijk van anderen en door het grote tekort kan het wachten heel lang duren, denk aan maanden of jaren, en ondertussen klikt de biologische klok verder. Op die manier is men makkelijk een aantal jaar bezig vooraleer dat kindje dat men zo hard wenst er eindelijk is.

Een manier die wordt gebruikt om de wachttijd te verkorten, is door zelf op zoek te gaan naar een donor. Wie zelf een eiceldonor aanbrengt, kan direct worden behandeld (niet noodzakelijk met de eicellen van die persoon, zie wisseldonatie). Dat is voor veel personen echter ook geen makkelijke stap. Vraag je dit aan familie of vrienden? Je wil hen natuurlijk ook niet onder druk zetten, en wat betekent dit voor jullie relatie in de toekomst? Ga je dan op zoek naar een bereidwillige via een advertentie of internet? Maar mag dit wel en bij wie kom je dan terecht? Het mag duidelijk zijn dat het in elk geval geen ideale situatie is.

Het tekort aan spermadonoren wordt op verschillende manieren opgevangen. Soms wordt donorsperma door fertiliteitscentra aangekocht in het buitenland om aan de vraag te kunnen voldoen.Wat eigenlijk absurd is als je bedenkt hoeveel gezonde en vruchtbare mannen er in ons eigen land zijn. Jammer genoeg speelt het onterecht negatieve imago van spermadonatie bij ons hier een rol. Er melden zich heel weinig kandidaatdonoren aan bij de spermabanken. Soms wordt net als bij eiceldonatie gevraagd aan de personen in kwestie om zelf op zoek te gaan naar een donor. Zij worden dan geconfronteerd met dezelfde vragen en bedenkingen. Vragen we dit aan familie of vrienden? Via een advertentie of internet?

Sperma- en eiceldonoren gezocht

Het mag duidelijk zijn dat het tekort aan spermadonoren en eiceldonoren bijkomende problemen met zich meebrengt voor de personen die vaak al heel wat vragen en emoties te verwerken hadden vooraleer ze tot de beslissing kwamen om hun kinderwens te vervullen door beroep te doen op een donor. Dat weegt op een relatie, op het zelfvertrouwen, zorgt voor stress en onzekerheid, ...

Daarom een oproep aan alle gezonde en vruchtbare mannen en vrouwen, sta hier even bij stil. Misschien is donatie wel iets voor jou, misschien kun jij op deze manier anderen helpen bij het vervullen van hun kinderwens. In het bijzonder willen we ook jonge ouders aanspreken en personen die zelf een vruchtbaarheidsbehandeling ondergingen. Jullie begrijpen wat het is om een kind te wensen, wat het betekent om mama of papa te zijn.

Meer weten over sperma- en eiceldonatie

Een spermadonor of eiceldonor helpt mensen bij het vervullen van hun kinderwens. Het is een mooi geschenk dat je iemand kunt geven. Toch word je ook niet zomaar sperma- of eiceldonor. Je weet dat jouw donormateriaal kan leiden tot een kind dat zal opgroeien bij anderen. Donorschap roept een heleboel vragen op. Ben je geïnteresseerd om meer te weten over donorschap, overweeg je om zelf donor te worden, ben je op zoek naar antwoorden op je vragen of naar praktische informatie, ... neem dan zeker een kijkje op de pagina's over spermadonatie en eiceldonatie. Je vindt er heel wat vragen en antwoorden.

>> Lees meer over spermadonatie

>> Lees meer over eiceldonatie

Embryodonatie

Naast sperma- en eiceldonatie bestaat ook embryodonatie. Embryodonatie kan gebeuren door koppels die zelf een vruchtbaarheidsbehandeling ondergingen en hun kinderwens hebben vervuld, maar nog beschikken over een aantal bewaarde embryo's.

Bij IVF wordt de vrouw eerst hormonaal gestimuleerd om in 1 cyclus meerdere eicellen tot rijping te brengen. Deze eicellen worden met een kleine ingreep weggehaald en in het laboratorium samengebracht met de zaadcellen. Op die manier kunnen meerdere eicellen worden bevrucht en ontstaan er een aantal embryo's. Een van de embryo's zal worden teruggeplaatst bij de wensmoeder in de hoop dat er een succesvolle zwangerschap ontstaat. De overige embryo's worden bewaard en kunnen door het koppel gebruikt worden bij volgende pogingen om zwanger te worden.

Het kan zijn dat een koppel op een bepaald moment zijn kinderwens heeft vervuld, maar toch nog een aantal bewaarde embryo's heeft in het fertiliteitscentrum. Bij aanvang van de behandeling moet het koppel aangeven wat er met deze embryo's mag gebeuren wanneer zij ze zelf niet meer nodig hebben. Ze kunnen ervoor kiezen de embryo's te laten vernietigen, ze kunnen deze embryo's schenken aan de wetenschap voor onderzoek of ze kunnen de embryo's doneren aan andere koppels met een onvervulde kinderwens. In dat laatste geval spreken we van embryodonatie.