Terug naar de woordenlijst

Palliatieve sedatie
Bij palliatieve sedatie krijgt de patiënt slaapverwekkende of sederende producten toegediend tijdens de stervensfase. Hierdoor zorgt men dat de patiënt niet meer bewust ondraaglijke klachten zoals continu braken, meemaakt. Het is mogelijk dat met het toedienen van deze slaapverwekkende middelen, dit het stervensproces verkort hoewel dit niet de oorspronkelijke bedoeling is van deze sederende middelen.

Palliatieve zorg
Palliatieve zorg streeft naar een betere levenskwaliteit van patiënten met een levensbedreigende ziekte door het bestrijden en vermijden van lijden. Het tracht het ziekteverloop gunstig te beïnvloeden. Palliatieve zorg start vroeg in het ziekteproces en gebeurt samen met andere behandelingen die een levensverlenging nastreven zoals radio- en chemotherapie. Ze omvat ook onderzoeken die nodig zijn om verwikkelingen beter in te schatten en op te vangen.
Palliatieve zorg  legt de nadruk op leven en beschouwt sterven als een normaal proces. Het heeft niet de bedoeling de dood te bespoedigen of uit te stellen. Het ondersteunt de patiënt om tot het einde toe zo actief mogelijk te leven en helpt de familie in het omgaan van de ziekte van de patiënt en in hun rouwverwerking.

Parkinson, ziekte van
Bij de ziekte van Parkinson – genaamd naar de Engelse arts James Parkinson (1755-1824) – treedt er een degeneratie op ter hoogte van de substantia nigra met verlies van dopamine-producerende cellen. Men onderscheidt de idiopatische ziekte van Parkinson van symptomatisch Parkinsonisme of nog van Parkinsonisme dat voorkomt als een deelsyndroom van een bredere neurogeneratie.
De ziekte begint meestal aan één zijde en blijft aan die zijde altijd het ernstigst. De eerste verschijnselen zijn vaak subtiel: een van de armen zwaait niet mee bij het lopen, men gaat klein en kriebelig schrijven. De symptomen zijn in drie hoofdgroepen in te delen: beven (tremor), spierstijfheid (rigor) en bewegingstraagheid (hypokinesie). Patiënten kunnen in meerdere of mindere mate te maken hebben met elk van deze drie of met combinaties daarvan. Lopen, in beweging komen of juist stoppen, wordt moeilijk. Overige symptomen zijn moeilijk slikken en spreken, overmatige transpiratie, trage stoelgang, kwijlen... De diagnose wordt gesteld door een neuroloog op basis van de klinische verschijnselen bij onderzoek in de spreekkamer. De diagnose wordt bevestigd door een goede reactie op het anti-Parkinson medicijn levodopa. Ziekten met deels vergelijkbare symptomen (met name in het begin van de ziekte), maar met een minder goede reactie op medicijnen, heten parkinsonismen.
Over de precieze oorzaken van de ziekte van Parkinson tast men nog in het duister. In sommige gevallen kan de ziekte ontstaan door gebruik van drugs of als gevolg van encefalitis. In de meeste gevallen is de ziekte idiopathisch, hetgeen wil zeggen dat oorzaak onbekend is. Er zijn aanwijzingen dat zowel genetische als omgevingsfactoren een rol kunnen spelen. Zo worden in de afstervende zenuwcellen bij microscopisch onderzoek Lewy bodies aangetroffen, die het eiwit alpha-synucleíne bevatten, waarmee bij de ziekte van Parkinson kennelijk iets mis gaat. Bij een klein gedeelte van de patiënten is aan te tonen dat de ziekte veroorzaakt wordt door een genetische afwijking of door vergiftiging met een stof als Mangaan. Mogelijk speelt in de nog onverklaarde meerderheid van de gevallen een combinatie van genetische factoren en externe schadelijke stoffen een rol. Er bestaat tenslotte een duidelijke samenhang tussen leeftijd en de kans op het ontwikkelen van de ziekte. Er bestaat nog geen behandeling die de ziekte afremt of geneest. Alleen symptoombestrijding is mogelijk, maar deze is voor de kwaliteit van het leven van de patiënt heel belangrijk. Medicamenteus wordt de ziekte behandeld door het tekort aan stimulatie door dopamine in de basale ganglia aan te vullen. Geleidelijke toediening wordt erg belangrijk bij het vorderen van de ziekte omdat periodes van bijwerkingen worden afgewisseld met periodes waarin de medicatie zijn werking verliest. Verwijzing naar een revalidatiearts kan zinvol zijn om met Parkinson optimaal te functioneren en ervoor te zorgen dat verhoging van de medicatie, met eventuele bijwerkingen, kan worden uitgesteld, doordat de Parkinsonpatiënt ondanks zijn beperkingen beter kan functioneren. Vaardigheden, die bemoeilijkt worden door de rigiditeit en de hypokinesie kunnen geoefend worden met fysiotherapie of oefentherapie. Eten en drinken en verstaanbaar spreken kunnen getraind worden door logopedie. Voor het behouden van de zelfredzaamheid kan een ergotherapeut samen met de patiënt kijken naar hulpmiddelen en voorzieningen. Als operatieve behandeling wordt bij Parkinson Deep Brain Stimulation (DBS) wel toegepast. Hierbij wordt een elektrode in delen van de hersenen geplaatst waarvan bekend is dat die invloed hebben op bepaalde verschijnselen bij de ziekte van Parkinson. Via deze elektrode worden vervolgens vanuit een onderhuids geïmplanteerde elektro-stimulator elektrische impulsen naar de beoogde hersencellen gestuurd. Ook dit heeft als doel de verschijnselen van stramheid en bewegingsarmoede te verminderen.

Patiëntenrechten
De wet op patiëntenrechten vestigt het beginsel dat de patiënt zijn gezonheidszorg stuurt: hij neemt de beslissingen over zijn behandeling in samenspraak met de arts, maar nadat hij door die arts degelijk geïnformeerd is over zijn toestand over de voor- en nadelen van de behandeling en over mogelijke alternatieve behandelingen. Uit een studie die het Vlaams Patiëntenplatform in 2006 verrichte met de VUB in opdracht van het federaal ministerie van Volksgezondheid blijkt dat artsen en verpleegkundigen 'matig' of 'weinig of niet' vertrouwd zijn met patiëntenrechten.

Patricia Rashbrook
Patricia Rashbrook is de oudste vrouw van Engeland die ooit een kind op de wereld zette. Ze beviel op 62-jarige leeftijd van haar zoon.

Permanent vegetatieve status (PVS)
Zie coma vigil

Phineas Cage
Spoorwegarbeider Phineas Cage kreeg bij een explosie in 1848 een ijzeren staaf van 6 meter dwars door zijn hoofd! De staaf was aan het begin spits, met een diameter van 6 mm aan de top en 4 cm op volle dikte. Hij schoot door Cage's kaak het brein in en verliet het hoofd in het midden net achter de haarlijn. Tot ieders verbazing overleefde Cage het ongeval. Sterker, hij was slechts korte tijd buiten bewustzijn. Het ongeval had bijzonder veel invloed op Cage zijn persoonlijkheid. Hij was niet langer de vriendelijke ijverige ploegbaas, maar werd onbeschoft, ongeduldig en slaagde er niet meer in zich te voegen naar de geldende sociale normen. Blijkbaar raakte de staaf die delen van het brein die te maken hebben met onze persoonlijkheid.

Placebo-effect
Een placebo is een als geneesmiddel voorgeschreven of aangeprezen middel dat geen werkzame bestanddelen bevat. Het woord placebo wordt ook gebruikt als kort voor het placebo-effect. Het placebo-effect is het niet specifieke effect of het verwachtingseffect, een (soms onverwacht) positief effect dat te zien is bij het toedienen van een niet actieve stof op het zelfgenezende vermogen. Het placebo-effect wordt naar men aanneemt veroorzaakt door het vertrouwen, geloof, hoop, en verwachting die (onbewust) gesuggereerd worden door 1) de behandelaar en 2) het geconsulteerd worden voor een klacht en 3) de daaropvolgende behandeling. Het placebo-effect is een actief bestanddeel van elke therapeutische interactie, vaak zelfs het meest krachtige bestanddeel. Het placebo zelf geneest echter niets en het effect ervan is kortstondig. Ook bij geneesmiddelen treedt placebo op door het verwachtingspatroon dat de patiënt heeft. Echte geneesmiddelen dienen daarom het placebo-effect significant te overstijgen om over 'medicinale werkzaamheid' te kunnen spreken.

Plastische chirurgie
Het begrip 'plastische chirurgie' is afgeleid van het Griekse woord 'plastikos', wat zoveel betekent als kneden of vormgeven. Het domein van de plastische chirurgie omvat zowel de reconstructieve als de esthetische chirurgie. De reconstructieve chirurgie beoogt om lichamelijke letsels ten gevolge van ongeval, ziekte of aangeboren afwijking te herstellen of tot minimale schade te herleiden. De esthetische chirurgie omvat drie grote domeinen: de verjongende gelaatschirurgie (vb. facelift), de correctieve gelaatschirurgie (vb. neuschirurgie) en de body contouring (vb. liposculptuur).

Pre-implantatie diagnostiek
Pre-implantatie diagnostiek is een medische techniek die steeds meer wordt toegepast. Van embryo’s die na kunstmatige bevruchting zijn gemaakt, wordt een celletje afgenomen voor onderzoek naar eventuele genetische afwijkingen. Als alles in orde is, wordt het embryo in de baarmoeder van de moeder geplaatst.

Vorige - Top - Volgende