Dicussiepunt: Mag men een vruchtbaarheidsbehandeling weigeren aan iemand die rookt?

Een groeiend aantal fertiliteitsklinieken in Groot-Brittannië weigeren een vruchtbaarheidsbehandeling aan vrouwen die roken of van wie de partner rookt. Maar is het gepast om op basis van levensstijlfactoren iemand dergelijke behandeling te ontzeggen?

Medisch onderzoek toont aan dat roken de kans op een succesvolle vruchtbaarheidsbehandeling, zoals IVF, significant vermindert.  Dat werd nog eens bevestigd door een meta-analyse uitgevoerd door Waylen en collega’s in 2009. De onderzoekers pleiten er voor dat vrouwen die roken hiervan op de hoogte worden gebracht en dat men hen adviseert om te stoppen met roken voor de start van de behandeling. Wat betreft de invloed van het rookgedrag van de partner vond men echter tegenstrijdige bewijzen.

Er is echter een groot verschil tussen adviseren om te stoppen met roken en een behandeling weigeren als men niet stopt met roken. Men kan zich afvragen wat de werkelijke reden is waarom men roken gebruikt als criterium om mensen al dan niet toe te laten tot een behandeling. De slaagkansen bij vrouwen die niet roken liggen hoger. Bijgevolg hebben dergelijke criteria een positief effect op de succes-statistieken van een ziekenhuis of centrum. Dat kan nuttig zijn in een klimaat waar financiële middelen en subsidies schaars zijn.

Nochtans hanteert ook de Engelse Volksgezondheid het principe dat gezondheidszorg toegankelijk moet zijn voor iedereen. Dat geldt dus niet meer voor rokers voor vruchtbaarheidsbehandelingen en een groeiend aantal andere behandelingen. Hieruit volgt dat de lagere sociaal-economische klasse waarschijnlijk het meest wordt uitgesloten: deze groep kent een hoger rokerspercentage en heeft minder middelen om zich bijvoorbeeld te wenden tot een privékliniek.

Naast roken zijn er nog andere levensstijlfactoren waarvan het wetenschappelijk is aangetoond dat ze een negatieve invloed hebben op het succes van vruchtbaarheidsbehandelingen. Een voorbeeld is de consumptie van cafeïne.

Los van een bepaalde levensstijlfactor is het meest verraderlijke aspect aan deze discussie de verandering in de relatie tussen arts en patiënt. Er ontstaat een situatie waarin de arts de levensstijl van de patiënt moet ‘bewaken’.

Al deze argumenten in acht genomen kunnen we besluiten dat informeren over de risico’s en advies verlenen de beste optie is. Dat betekent in dit geval deze koppels inlichten over de gevolgen van roken en hen steunen als ze besluiten te stoppen. Ook de andere levensstijlfactoren kunnen worden besproken. Heel wat koppels met vruchtbaarheidsproblemen zullen de adviezen ter harte nemen om hun kansen op de geboorte van een gezond kind te vergroten.

Bron: Gebaseerd op Smokers denied access to assisted conception, Bionews, 28/11/2010. Een artikel van Nicola Drury, Principal Genetic Counsellor at the Nottingham Regional Clinical Genetics Service.

Bewerkt door De Maakbare Mens vzw op 29/11/2011.