Het UZ Gent maakte bekend dat recent in het ziekenhuis een gezichtstransplantatie werd uitgevoerd. Het is de eerste keer dat een dergelijke ingreep gebeurt in België. Een team onder leiding van prof. dr. Phillip Blondeel, plastisch chirurg, bereidde de ingreep jarenlang voor. Voor deze ingreep sloegen onder andere de afdeling plastische chirurgie en het transplantatieteam de handen in mekaar. Een 65-tal medewerkers waren betrokken bij de procedure. De ingreep duurde 20 uren.

Er komt heel wat kijken bij een dergelijke operatie. Eerst moet de huid worden weggenomen bij een donor, tijdens het transport moet deze zodanig bewaard worden dat ze niet afsterft en bruikbaar blijft. Ze moet ook haar vorm behouden, daarvoor wordt een speciale mal gebruikt. De huid moet dan bij de patiënt door middel van microchirurgie worden aangehecht, de bloedbanen, zenuwen, enzovoort. Er moest niet alleen huid, maar ook bot worden getransplanteerd om het aangezicht van de patiënt te kunnen reconstrueren. Op basis van scans werd op voorhand bepaald hoeveel bot moest worden weggenomen bij de donor om het aangezicht van de patiënt te kunnen reconstrueren. Nooit eerder werd bij een gezichtstransplantatie zoveel bot getransplanteerd. Tijdens de operatie moet alles perfect in mekaar passen.

De patiënt had een zware verminking van het gelaat en onderging al verschillende reconstructieve ingrepen maar met tegenvallende resultaten. Het herstel verloopt goed en de patiënt zou tevreden zijn met het resultaat. Na 6 dagen, vlugger dan verwacht, kon de patiënt al drinken en een paar woorden zeggen. De patiënt zal de rest van zijn leven afstotingsonderdrukkende mediactie moeten nemen.

Men is er zich van bewust dat een dergelijke ingreep vragen kan oproepen. Voor het ziekenhuis was het een afweging maken naar de kosten van de operatie en de massale inzet van personeel. Dat betekent immers dat bepaalde middelen en personen op dat moment niet ergens anders kunnen worden ingezet. Enerzijds is de ingreep van groot belang voor de patiënt, anderzijds is een verminking van het gezicht geen levensbedreigende situatie. Het is ook belangrijk dat de patiënt goed wordt voorbereid op de ingreep, er is dan ook een psychologische screening. Hij moet klaar zijn voor de zware operatie waarvan het resultaat onzeker is. Hoe zal het zijn om een nieuw aangezicht te hebben? Hoe zal het voelen te weten dat daarvoor huid en bot werd gebruikt van een overleden donor? Het nieuwe aangezicht van de patiënt is overigens niet identiek aan zijn vroegere uiterlijk en uiteraard ook niet aan dat van de donor.

De eerste (gedeeltelijke) gezichtstransplantatie wereldwijd werd in 2005 uitgevoerd in Frankrijk. Sindsdien is stap voor stap verder vooruitgang geboekt.

In het boek 'Goed, beter, best? Over de maakbaarheid van de mens' kan je een interview lezen met plastisch chirurg prof. dr. Phillip Blondeel. In dat interview verwijst hij reeds naar de transplantatie van samengestelde weefsels als een belangrijke ontwikkeling voor de komende jaren. Meer over ons boek vind je hier.

Bronnen:

- Eerste gezichtstransplantatie in België, De Standaard, 9 januari 2012

- Belgische primeur: man krijgt nieuw gezicht, De Morgen, 7 januari 2012