Actueel

Kort verslag symposium euthanasie en orgaandonatie

Orgaandonatie na euthanasie is mogelijk in België

Het KBC-gebouw in Brussel vult zich met bezoekers. Een stijlvol pand met blinkende vloeren, vlekkeloze spiegels en veel daglicht. De sfeer is beleefd en gemoedelijk. Meer dan 150 deelnemers zetten zich in de zachte klapzetels. De congreszaal doet denken aan een goed verlichte cinemazaal en zit voor ruim twee derde vol. Huisartsen, chirurgen, docenten, hulpverleners, ... de meerderheid van de bezoekers zijn hier voor hun beroep. Ook zijn er veel mensen uit persoonlijke interesse. Ze komen allen voor een bijzonder evenement en ze zijn zich ervan bewust. Ze zitten samen om orgaandonatie na euthanasie te bespreken. Zaterdag 29 september 2012 is een van die kleine mijlpalen.

Orgaandonatie na euthanasie is voor sommige mensen een logische combinatie, anderen vinden het niet kunnen of hebben er nog niet over nagedacht. Toch wonen wij in een land dat op dit vlak zijn buurlanden ver vooruit is. In België stonden al negen patiënten hun organen af na euthanasie. De vraag voor orgaandonatie kwam telkens van de patiënt zelf.

Op het congres zetten transplantatiechirurgen, een kankerspecialist en een psychiater de feiten op een rijtje. Tien procent van de patiënten die euthanasie vragen komen in aanmerking voor orgaandonatie. Dit zijn vooral patiënten met letsels aan de hersenen, door bijvoorbeeld een beroerte, of met psychiatrische problemen. Van de negen mensen die hun organen wegschonken na euthanasie bleken telkens twee tot vier organen geschikt voor transplantatie. Voornamelijk nieren, longen en lever. De resultaten zijn goed, de transplantatie slaagde in ongeveer tachtig procent van de gevallen. Om belangenvermenging te voorkomen werden de organen steeds toegewezen aan een patiënt van een ander ziekenhuis.

Na de presentaties volgde een sereen en goed gestructureerd debat. Ethici en artsen gaven helder en bondig hun visie op stellingen en vragen uit het publiek. Moet de patiënt zelf vragen om orgaandonatie na euthanasie? Mag de arts dit voorstellen? Kan men al over orgaandonatie praten als het verzoek om euthanasie nog niet is toegezegd? Deze en andere vragen leverden een dynamisch gesprek op met veel interactie met het aandachtige publiek.

Zeer positief is dat ook verschillende media aandacht hadden voor het onderwerp. Dankzij kranten, radio en televisie hoorden vele mensen dat orgaandonatie na euthanasie mogelijk is in België. Zo vergroot de kans dat patiënten erom vragen. Orgaandonatie na euthanasie kan het tekort aan donororganen verkleinen en de wachtlijsten verkorten. Bovendien gaf orgaandonatie aan deze patiënten in een uitzichtloze situatie een laatste keer zin aan hun leven; ze konden een ander leven redden.

Marjan Joris
Educatief medewerker, De Maakbare Mens vzw

1/7

>> Meer over het symposium

Nieuwe inzichten in spermakwaliteit

Onderzoekers van Monash University en University of Cambridge hebben aangetoond dat een bepaald eiwit, RABL2, invloed heeft op de spermaproductie, de lengte van de spermastaarten en de beweeglijkheid van sperma. Een fout in het eiwit zorgt voor een verminderde productie van spermacellen, voor kortere staarten en heeft een verlammend effect.

De ontdekking moet nog verder onderzocht worden, maar kan van nut zijn voor twee doelen. Ze kan helpen bij het onderzoek naar mannelijke onvruchtbaarheid en hoe die aan te pakken. Daarnaast kan ze ook gebruikt worden om een mannelijke anticonceptiepil te ontwikkelen.

Bron: PLOS Genetics

Verdict valt in zaak over baby D.

Baby D. werd in 2005 geboren bij een draagmoeder. Zij droeg het kind voor een Belgisch koppel, maar tijdens de zwangerschap liet ze hen weten dat ze een miskraam had gehad. Dat bleek niet waar te zijn. Het kind werd geboren en door de draagmoeder en haar partner verkocht aan een Nederlands koppel.

Toen dit uitkwam brak meteen een juridische strijd los rond de vraag wie het kind mag opvoeden. Er werd een genetisch onderzoek verricht waaruit bleek dat de Belgische wensvader de biologische vader is van het kind. Baby D. werd een aantal jaren geleden toegewezen aan het Nederlandse koppel.

Nu worden de draagmoeder, de Belgische wensouders en de Nederlandse ouders die het kind kochten en opvoeden allen schuldig bevonden aan de onterende behandeling van het kind. De rechters oordelen dat er sprake was van commercieel draagmoederschap waarbij het kind werd verkocht aan wie het meeste biedt. De draagmoeder kreeg de zwaarste straf, een jaar cel met uitstel en een geldboete van 1650€. Ook de Nederlandse ouders krijgen een boete van 1650€ opgelegd. De Belgische wensouders worden schuldig bevonden maar niet gestraft.

Omdat de zaak meer dan zeven jaar heeft aangesleept en de redelijke termijn daarmee is overschreden, zijn de straffen lichter dan zou kunnen worden verwacht.

Bron: De Standaard

Patiënt die euthanasie ondergaat, kan ook organen doneren

Sinds 2005 hebben in België verschillende patiënten verzocht om hun organen af te staan, nadat ze euthanasie ondergaan hadden. Het ging hier telkens om een spontane vraag van de patiënt die op deze manier een bijkomende zin aan zijn levenseinde wilde geven.

Om verschillende redenen kon niet aan elke vraag worden voldaan, maar bij 9 patiënten was dit wel mogelijk. Telkens konden bij deze patiënten, nadat de dood was ingetreden door euthanasie, verschillende organen worden weggenomen die na transplantatie uitstekend bleken te functioneren. België is het eerste land waar de combinatie van euthanasie en orgaandonatie succesvol wordt toegepast.

Deze mogelijkheid is tot nu toe weinig bekend en er zijn talrijke vragen hierover:

Wie komt er in aanmerking? Welke organen kunnen worden gedoneerd na euthanasie?
Welke zijn de praktische, ethische en wettelijke bepalingen en struikelblokken?
Euthanasie en orgaandonatie zijn twee verschillende procedures, twee verschillende momenten. Hoe kunnen ze samen worden uitgevoerd?
Hoe wordt het ziekenhuis waar de orgaandonatie gebeurt betrokken?
Is het ethisch verantwoord om de mogelijkheid om organen te doneren aan te bieden aan patiënten wiens euthanasieverzoek werd ingewilligd?

De Belgische Transplantatie Verenging, Leif, De Maakbare Mens en Vonkel organiseerden op zaterdag 29 september 2012 een symposium over de combinatie van euthanasie en orgaandonatie. Deskundigen en betrokkenen op het gebied van het levenseinde enerzijds en orgaandonatie en -transplantatie anderzijds kwamen samen om te bespreken hoe om te gaan met de laatste wens van patiënten die euthanasie krijgen. De ethische, wettelijke en praktische vragen kwamen aan bod.