Bevroren Beeld. Zorg voor de laatste levensfase is niet enkel een tekst in een boek, maar een literair project met verhalen, poëzie, fotografie en een dvd met een aantal korte filmdocumentaires.
Er is ook de tentoonstelling die op dit ogenblik een tournee maakt door Vlaanderen.
Marc Cosyns kennen we als een autoriteit op het vlak van ethische en medische aspecten over het einde van het leven. Al wie naar informatie over deze thema's zoekt, stoot onvermijdelijk op zijn naam. Als opiniemaker is hij een frequent deelnemer aan debatten in de nationale media, de academische wereld en op het politieke toneel. Hij schreef alle teksten.

Julien Vandevelde is fotograaf en cineast. Cosyns vond in een archief fotoportretten die Vandevelde begin jaren '70 maakte in het oudemannenhuis aan de Lousbergskaai in Gent. Cosyns vroeg Vandevelde deze oude foto's te confronteren met recente foto's en filmopnamen in een rust- en verzorgingstehuis.
In Bevroren Beeld. Zorg voor de laatste levensfase worden verhalen en poëtische aantekeningen verweven met de oude en nieuwe portretten tot een toegankelijk, informatief en empathisch document. Niet voor niets schreef een De Morgen-recensent over het vorige project van Cosyns Zoals ik het wil: Mag een recensent ongestraft opschrijven dat hij dit overrompelende boek af en toe even heeft dichtgeklapt om tranen weg te vegen?.

Bevroren Beeld. Zorg voor de laatste levensfase kan net hetzelfde effect hebben als zijn voorganger. Het boek vormt een mooi esthetisch geheel. Soms leest het net iets te vlot omwille van
de korte hoofdstukjes. Met twee voorwoorden, een inleiding, vier verhalen met duiding en een dvd krijg je veel informatie en empathie mee. Naast de vier aangrijpende verhalen van bejaarden over hun sterven, bevatten de rubriekjes 'vragen uit de zaal' telkens relevante informatieve omkadering.
Je leert er onder meer dat het onderzoek naar de medische begeleiding tijdens het sterven nog in de kinderschoenen staat. Er zijn wel registratiedata maar kwalitatief onderzoek is bijna onbestaande. Een van de redenen is het gebrek aan consensus over bepaalde definities en handelingen (bijvoorbeeld het verschil tussen palliatieve zorg en euthanasie). Dat is onbegrijpelijk!
Daarnaast steek je als lezer veel op over de persoonlijke visie van Cosyns hierop (Ik zou artsen en zorgverleners de mogelijkheid willen geven om gedurende een periode alle manieren van sterven te begeleiden via een gedoogbeleid. Maak gedurende die periode registratie en wetenschappelijk onderzoek mogelijk...) en zijn kritieken op de euthanasiewet (Alle levenseindeoverleg en -beslissingen moeten opgenomen worden in de wet op de patiëntenrecht...).
Voer voor discussie?

Het boek is met rede geschreven. Het was ontluisterend voor mezelf om vast te stellen dat ik hierover eigenlijk niet zoveel wist. Het is dan ook niet altijd aangenaam om met ziekte, dood en aftakeling geconfronteerd te worden. Als je weet dat ongeveer een derde van de Belgen plots overlijdt en twee derde sterft met medische begeleiding, dan doemt de vraag ‘Wat zou ik doen?’. Zonder deprimerend te zijn, slaagt het boek erin je hierover serieus te doen nadenken.
De films werden samengebracht op een dvd waarop ook een authentieke audio-opname van Rachel, de avond voor haar geplande afscheid, staat. De documentaires Niets is zo natuurlijk als de dood, Wilsverklaring inzake levenseinde, Het is goed geweest en Georgette goes home vervolledigen het boek door levensechte portretten over ouderen die zich, elk op hun eigen manier, voorbereiden op hun dood.
De website met Flashanimaties (http://www.zoalsikhetwil.be) vond ik iets minder overtuigend dan het boek en de dvd. De informatie is niet geactualiseerd en het is lastig navigeren als je geen razendsnelle verbinding hebt.