In grote lijnen gaat dit boek over het functioneren van het menselijk brein en is het geschreven door iemand met uitzonderlijk gaven, een savant, Daniel Tammet. Hij kwam in juli 2009 zelfs op TV en misschien hebben jullie de reportage van de 'slimste' mens van Engeland wel gezien? Het is natuurlijk een privilege om van een savant zelf te lezen hoe hij denkt. Neurologen kunnen dit onderzoeken maar hoe een savantj het zelf aanvoelt kan niemand anders beschrijven. De wijde lucht leest niet zo gemakkelijk in het begin, geleidelijk leest het iets vlotter. Het boek doet me een beetje aan dat van Oliver Sacks denken, alleen blijft dit boek serener.

Tammet begint zijn boek met het uitleggen hoe het komt dat hij zo snel een taal kan leren. Ooit heeft hij een weddenschap gewonnen om in 1 maand tijd een compleet nieuwe taal, het IJslands, te leren en daarna in een IJslands TV-interview de vragen te beantwoorden. De voorbeelden in het boek laten zien dat het IJslands zelfs op het Nederlands lijkt. Hij leert de taal door associatie van woorden, het gebruikmaken van een soort van ezelsbruggetjes. Als je zijn uitleg leest, lijkt het me soms toch gemakkelijker om het maar op de oude manier te doen. Een associatie is zeer persoonlijk en de lezer kan het begrijpen maar zou het misschien zelf niet op die manier kunnen doen. Enkele tips: woorden in paren leren of in liedjes. In het basisonderwijs leren de kinderen nu in woorden lezen in plaats van vroeger letter per letter. Tegen Kerstmis kunnen de meesten al wat zinnen lezen. Tammet legt ook uit waarom kinderen sneller dan volwassenen een taal leren.

Tammet heeft een autismespectrumstoornis en daarom verbaast het me dat hij de woorden meestal in een context leert. Theoretisch gezien hebben mensen met autisme juist geen zicht op de context en begrijpen ze de zinnen te letterlijk. Tammet overstijgt deze beperking en is daarmee eerder een uitzonderlijk persoon met het syndroom van Asperger.

Zowel in het stuk waar hij zijn talent voor cijfers uitlegt als in het taalgedeelte hamert hij op het feit dat de hersenen zeker niet als een computer werken: de hersenen zijn veel complexer.

Het feit dat we kunnen vergeten is even belangrijk dan dat we kunnen onthouden. Mensen die een bepaald deel van hun geheugen kwijt zijn, kunnen niet meer in de toekomst plannen. Onze herinneringen gebruiken we om een scenario van de toekomst te maken.

Zijn hypothese voor zijn extreme getalsvaardigheid is dat er een abnormale communicatie is tussen de getalsgebieden in zijn hersenen en de taalgebieden. Tammet segmenteert getallen totdat het betekenisvolle zinnen worden. Hij verklaart daarmee de eerder bekende test van andere savants die het oneindige getal pi tot zoveel cijfers na de komma kennen. Hij 'ziet' meer in cijfers. Soms hebben we ook wel de neiging om bv. kleuren aan cijfers toe te kennen. Ik denk niet dat die kleuren universeel met dezelfde cijfers verbonden zijn. Tammet geeft voorbeelden van ingewikkelde cijfers en zijn methodes.

Een synthese hierbij is dat we niet de informatie maar wel de ideeën onthouden. Dit is zinnig om in het onderwijs meer toe te passen: een leraar die goed kan vertellen zal jaren later nog herinnerd worden. Als extraatje legt hij het belang van statistiek uit en vindt hij dat dit even belangrijk gaat worden als lezen en schrijven. Mensen die deze vaardigheid niet beheersen gaan 'ongecijferd' door het leven en hij vindt dat even erg als 'ongeletterd'. Het snel en in grote lijnen  inschatten van risico's doen we meer dan we denken dus kunnen we het maar beter correct doen.

Hij zegt ook dat het afnemen van het enorme aantal connecties in de hersenen naarmate we volwassen worden een functionele reden heeft: we kunnen de stroom van informatie anders niet meer filteren en zouden er psychisch onderdoor gaan. Dit is juist hetgeen waarmee de meeste autisten het zo moeilijk hebben, het filteren van de informatie.