Probiotica zijn de levertraan van een vermarkte wereld. Gebruikt op aandringen van televisiespots in plaats van grootmoedersadvies, industrieel aan de man gebracht in plaats van vers geplukt, maar met evenveel vertrouwen dagelijks ingenomen tegen een overvloed aan kwalen.

Helaas is de medische realiteit complex. Voor de ene aandoening is de wetenschappelijke evidentie al sterker dan de andere, verschillende probiotica hebben verschillende toepassingen en de effecten zijn vaak matig.

Een gids die patiënten elementaire informatie over de werking, effectiviteit en indicaties van probiotica bijbrengt, is dus welkom.

Irma Kromhout-Van Cappelle heeft zo een gids geschreven. Probiotica: op zoek naar een bacteriële balans, uitgegeven bij Ankh-Hermes, is een overzichtelijk boekje van 96 pagina's waarin niet alleen pro-, pre-, syn- en meta-biotica aan bod komen, maar ook de fundamentals van ons spijsverteringsstelsel nog eens toegelicht worden.

Dat gebeurt op een helder vereenvoudigende wijze en met aandacht voor wat de lezer relevant vindt. Het boekje biedt dan ook een vrij goed overzicht voor de geïnteresseerde leek. Wie naar specifieke informatie zoekt over wat je nu precies in welke omstandigheden moet nemen, zal nog even verder moeten zoeken. Soms wordt die info vermeld in de gids, soms ook weer niet.
Ook het literatuuronderzoek blijkt nogal aan de magere kant. 10 verwijzingen naar studies, ook al zijn sommigen daarvan overzichtsstudies (of zogenaamde reviews), is niet zoveel, gezien de breedte van het behandelde onderwerp. En als dan nog blijkt dat de auteur op zijn minst één keer ongeoorloofde conclusies trekt uit een aangehaald onderzoek, doet dat toch wat de wenkbrauwen fronsen. Zo voert ze aan dat inname van probiotica bij de zwangerschap een belangrijke weerslag heeft op de bacteriële samenstelling van de darmflora door te verwijzen naar een studie die dat niet bevestigt.
Bovendien lijkt Kromhout-Van Cappelle soms een beetje te enthousiast in het promoten van zowel probiotica als haar eigen beroepstak, orthomoleculaire therapie. Als we haar waslijst van oorzaken voor bacteriële onevenwichten in ons colon moeten afgaan, ontsnapt niemand van ons aan darmstoornissen. En daar moet natuurlijk iets aan gedaan worden – door het gebruik van probiotica – maar bij voorkeur ook na raadpleging van een orthomoleculair behandelaar. Wanneer ze bovendien mensen met ernstige darmaandoeningen ook het advies geeft zich tot een 'orthomoleculair arts of therapeut' te wenden, dringt het eigenbelang een paar graden te ver door in de informatievoorziening.

Niettemin kan Probiotica: Op zoek naar bacteriële balans handig gebruikt worden als inleidend werk en aangrijpingspunt voor de lezer om een internetzoektocht te ondernemen naar de voor hem of haar belangrijke details. Zolang men niet vergeet dat probiotica hoogstens een aanvulling kunnen vormen en geen panacee zijn.