In Het geheugen probeert dokter Bernard Croisile in samenwerking met een multidisciplinair team van 22 medewerkers een antwoord te geven op vragen zoals ‘Wat is het geheugen?’, ‘Houdt de kwaliteit van ons geheugen verband met onze leeftijd?’, ‘Onthouden mannen en vrouwen op dezelfde manier?’, ‘Kan ons geheugen ‘vol’ geraken?’, ‘Waarom verliezen we onze sleutels?’…

Betrachting van Het geheugen is tweeledig. Enerzijds willen verschillende specialisten zoals artsen, neurologen, neuropsychologen, clinici en onderzoekers de complexe mechanismen van het geheugen op een heldere en voor iedereen begrijpelijke wijze uiteenzetten. Het werk behandelt het onderwerp vanuit verschillende invalshoeken: psychologische, biologische, gezondheids- en medische aspecten komen aan bod. Anderzijds wil dit boek ook – en vooral – een actieve encyclopedie zijn: tot lering en vermaak bevat Het geheugen een groot aantal activiteiten en oefeningen om de hersenen te trainen en praktische tips en methodes die u kunnen helpen in het dagelijks leven.

Op de kaft van het boek lezen we dat Het geheugen bestaat uit twee delen. We menen dat de auteurs hiermee doelen op enerzijds de theoretische uiteenzetting over de werking van het geheugen, anderzijds het praktische gedeelte waar de lezer zelf aan de slag kan met oefeningen en training van het geheugen.

Desalniettemin beslaat Het geheugen eigenlijk vier delen. In het eerste deel gaan de auteurs uitvoerig in op de rol van het geheugen in het leven van de mens in al zijn levensfasen, met concrete voorbeelden uit het dagelijks leven en medische achtergrondinformatie. We leren dat het geheugen een onontbeerlijke inspiratiebron is voor de literatuur. Reclame wordt voorgesteld als een geheugenlaboratorium en we staan stil bij de vooruitgang van de laatste jaren op het vlak van neurologie en cognitieve wetenschappen die een heuse revolutie heeft teweeggebracht wat betreft onze kennis van het geheugen, de werking en de gebreken. Ten slotte wordt de lezer nog een ware ‘onderhoudsgids’ voor het geheugen aangeboden en leest u welke valstrikken u moet mijden om het in stand te houden.

In het tweede deel nemen de auteurs ons mee op verkenning in het geheugen en laten ons kennismaken met de drie sleutelfases van het geheugen en verschillende geheugenvormen. Geheugenmechanismen worden beïnvloed door talrijke factoren als aandacht, herhaling, emoties en context. Bovendien dragen onze beide hersenhelften op verschillende, complementaire wijze bij tot de werking van het geheugen. De linkerhersenhelft wordt vooral gebruikt om verbale taken te verwerken, terwijl de rechterhersenhelft zich voornamelijk bezighoudt met visuele en ruimtelijke informatie. Deze factoren vormen daarom ook vaak de basis van de verschillende ‘trucs en tips’ die de auteurs aanreiken om het geheugen te trainen en verbeteren. Ze waarschuwen echter ook meteen dat er geen universeel recept te geven valt. De beste manier om het geheugen te oefenen bestaat uit het ontwikkelen van persoonlijke strategieën.

Na het lezen van de gebruiksaanwijzing kunt u in deel drie zelf aan de slag: met behulp van didactische spelletjes en ludieke oefeningen kunt u veel doen om uw geheugencapaciteiten te verbeteren. Aan het begin van elke oefening wordt de doelstelling vermeld die samenvat welke aspecten van het geheugen en andere cognitieve functies worden aangesproken. De spelletjes zijn gegroepeerd volgens drie moeilijkheidsgraden, terwijl de speelse en pedagogische activiteiten u aanmoedigen uw eigen strategieën te ontwikkelen en op uw eigen tempo vooruitgang te boeken op basis van duidelijke doelstellingen. De auteurs hebben zich laten leiden door het principe van de afwisseling en zorgen dat alle interessesferen aan bod komen: er zijn oefeningen voor het visuele, culturele, logische, verbale, … geheugen.

In het vierde deel worden ten slotte beknopt de gebreken van het geheugen aangestipt: geheugenziekten en -stoornissen. Naarmate we ouder worden, gaat ons geheugen vaak op natuurlijke wijze achteruit. In sommige gevallen echter gaan geheugenstoornissen gepaard met neurologische of psychiatrische ziektes. In dit laatste deel staan de auteurs kort stil bij geheugenklachten, organisch geheugenverlies, de ziekte van Alzheimer, geneesmiddelen en revalidatie.

Dit toegankelijke en rijk geïllustreerde naslagwerk met ruim tweehonderd oefeningen is een aanrader voor iedereen die gefascineerd is door het geheugen en dit wil oefenen en verbeteren op een aangename, ontspannende manier.