| Mijn moeder wilde dood. Een persoonlijk en praktisch verhaal over zelfbeschikking |
|
|
|
“Hemingway heeft ooit gezegd: ieder verhaal eindigt treurig als je maar lang genoeg door vertelt. Ik zeg dan altijd: ieder verhaal eindigt gelukkig als je maar vroeg genoeg ophoudt.” Annegreet van Bergen haalt deze uitspraak van Annie M.G. Schmidt aan (blz.198) en raakt daarmee de kern van haar betoog: gun de mensen met een voltooid leven een waardig, zelfgekozen einde. Dit thema, wat voor velen nog heel delicaat is, wordt op verschillende wijzen benaderd. In de inleiding van haar boek Mijn moeder wilde dood toont Annegreet van Bergen de lezer de betekenis van een voltooid leven aan de hand van enkele diepmenselijke verhalen uit de mond van betrokken nabestaanden. Ze gaat hierbij heel sober te werk zonder te willen choqueren. De lezer wordt a.h.w. bij de hand genomen en rustig in contact gebracht met oude mensen die het geluk hadden eigenzinnig te zijn en genoeg wijsheid te bezitten om op een zelf bepaald moment zelf voor de dood te kiezen. Een keuze die moed vereist want het gaat hier niet om de vrije keuze tussen leven of dood maar tussen twee manieren om te sterven. De persoon die zulk een keuze moet maken, staat met zijn rug tegen de muur en verdient de hulp van de omgeving. Het verhaal van haar eigen moeder vormt het tweede deel van het boek. Annegreet van Bergen beschrijft hier de moeilijke weg die zij, als dochter, moest afleggen om de juiste informatie en hulp te krijgen voor haar moeder die een duidelijke doodswens had maar wiens aanvraag tot euthanasie werd geweigerd. In de beschrijving van deze, soms wanhopige, zoektocht houdt de auteur haar toon sober. De registratie van de laatste levensfasen van haar moeder gebeurt helder en aangrijpend, verre van sentimenteel. En het is net vanuit deze zoektocht en vanuit het besef van haar grote onwetendheid dat Annegreet van Bergen haar onderzoek naar zelfbeschikking begon, dat resulteerde in dit boek. Zij wilde de oudere mensen een duidelijk overzicht bieden van legale wijzen om over hun eigen levenseinde te beslissen. In het derde deel van haar boek besteedt Annegreet van Bergen aandacht aan enkele kwesties die aanleiding tot discussie kunnen zijn. Zo onderzoekt ze wat een voltooid leven dan wel is en of men niet beter van een voortdurend- inleveringssyndroom kan praten zodat verlies van fysieke, psychische en sociale vermogens samen aanleiding kunnen geven tot een legale toelating van levensbeëindiging. Zij ontkracht kritiek van tegenstanders die vanuit comfortabele posities wordt gegeven en wijst op het onmenselijke en onwenselijke van levensverlenging door onze hoge technologie die in onze moderne maatschappij de natuurlijke dood heeft verdreven. In de epiloog blikt de auteur terug op haar eigen verhaal over haar moeder. Had ze toen geweten wat ze nu in dit boek heeft neergeschreven dan had ze een aantal dingen totaal anders aangepakt. Het is voor haar duidelijk dat er nog heel wat moet worden besproken in de regering en worden veranderd in de wetgeving. Het boek Mijn moeder wilde dood is een aangrijpend werk en de openheid die Annegreet van Bergen aan de dag legt mag menig lezer verbazen. Wie zelf wil beschikken over zijn eigen leven en dood vindt hier een rijkdom aan informatie en een geruststelling dat een mooi leven niet moet eindigen in een ontluisterende dood. |


