| Brein & Branie |
|
|
|
Christine Van Broeckhoven is geboren te Antwerpen op 9 april 1953, waar ze aan de Universiteit afstudeerde als licentiaat (master) in de Scheikunde met specialisatie Biochemie. In 1980 behaalde ze haar doctoraat in de Moleculaire Biologie. Thans is ze wetenschappelijk directeur van het Departement voor Moleculaire Genetica van het Vlaamse Instituut voor Biotechnologie verbonden aan de Universiteit van Antwerpen. Met haar moleculaire genetisch onderzoek werd zij dikwijls als eerste vrouwelijke wetenschapper met meerdere prijzen bekroond. In haar boek Brein & Branie. Een pionier in Alzheimer verhaalt zij haar leven en haar loopbaan in de wetenschap en haar baanbrekend wetenschappelijk onderzoek. Haar leven, haar loopbaan, haar persoonlijke ervaringen alsook de wetenschappelijke vaststellingen, presenteert ze tot een geheel zoals het menselijke DNA, ‘het unieke systeem van een wenteltrap (in wetenschapstermen de dubbele helix genoemd) waarin haar vier verschillende bouwstenen, adenine (A), cytosine (C), thymine (T) en guanine (G) in elkaar verstrengeld zijn.’ ‘Ik heb de hardnekkige neiging’, schrijft ze,’om mijn geboortejaar geen toeval maar een voorbestemming te noemen. 1953 was namelijk een mijlpaal voor de wetenschap. Het was het jaar waarin James Watson (USA) en Francis Crick (UK) de dubbele helixstructuur van het DNA beschreven.’ Na de studie van de scheikunde, de biochemie (onderzoek van de samenstelling en samenwerking van alle chemische processen als levende stof), de moleculaire biologie (studie van de processen in levende cellen aan de hand van DNA) werd de moleculaire genetica het studieobject bij uitstek voor Christine Van Broeckhoven. De moleculaire genetica bestudeert de complexe structuur van de kleine deeltjes in het DNA, de genen. Het gen is drager van de DNA-code, de zichtbare en onzichtbare kenmerken van een mens. Is er een fout in deze code dan kan er een ziekte of een afwijking ontstaan. Wordt ze doorgegeven door de ouders dan is de ziekte of afwijking erfelijk. In België is Van Broeckhoven bekend om haar zoeken naar de erfelijke factoren van dementies zoals Alzheimerdementie en frontaalkwabdementie, terwijl ze in het buitenland en vooral in de USA bekend is voor haar onderzoek naar manisch-depressieve psychose en andere zenuwziekten. ‘De oorzaak of oorzaken van de ziekte van Alzheimer zijn nog steeds onbekend, maar er zijn twee karakteristieke letsels in de hersenen van de slachtoffers (…) de plakken tussen de zenuwcellen in het hersenweefsel, en de kluwens in de hersencellen.’ (…) ‘De hersenen van Alzheimerpatiënten zijn gekrompen en vertonen grote gaten.
Niet voor niets is het tweede begrip in de titel van het boek‘branie’. Immers, zij schetst hoe ze in een door mannen gedomineerde wetenschappelijke wereld de top van haar vakgebied heeft bereikt door haar volharding. Dit is geen gemakkelijke opgave. Om het met haar woorden te zeggen: ‘de kracht, het prestige van de mens schuilt in zijn brein en branie.’ Ze beschouwt zichzelf niet alleen als een pionier in de moleculaire genetica maar ook als vrouw in de wetenschap als een pionier. Ze verwijst naar Marie Curie (1867-1934) die als eerste vrouw de Nobelprijs in natuurkunde kreeg (1903) en acht jaar later de Nobelprijs voor scheikunde. Als tweede belangrijke vrouw in de exacte wetenschap ‘betuigt ze eer aan de Italiaanse wetenschapster Rita Levi-Montalcini die in 1986 de Nobelprijs voor de Geneeskunde kreeg voor haar ontdekking van zenuwgroeifactoren.’ |


