Ook Hoofdzaken is van zijn hand; hierin bespreekt hij kort weetjes over het brein aan de hand van vragen, testjes, experimenten en feiten. Je hebt je vast al afgevraagd of je nu echt vrolijker wordt door chocolade te eten of zou dat maar een fabel zijn? Volgens de Jongh worden we wel degelijk gelukkiger door het eten van chocolade, alleen is dit van korte duur, namelijk 3 minuten. Beleven we gevaarlijke situaties echt in slow motion of is dit maar een perceptie van de geest? Deze en nog vele andere vragen behandelt hij in het boek. Verder staan er nog interessante feitjes beschreven, bijvoorbeeld over het ‘anarchistische-hand’ syndroom. Iemand met dit syndroom beschikt over een hand die een eigen wil lijkt te hebben. Ons brein zou door schade bepaalde prikkels niet meer kunnen onderdrukken. Als er iemand met een ijsje zou langskomen en je hebt zin in een ijsje, grijpt het anarchistische hand naar het ijsje. Weet je bijvoorbeeld al wat chronisch déjà vécu is? Deze patiënten hebben van werkelijk àlles wat ze meemaken het gevoel dat ze het al eerder meegemaakt hebben, daarom weigeren sommige ook naar de televisie te kijken.

Er staan ook leuke testjes beschreven die soms (als je al de middelen hebt) de moeite waard zijn. Je kunt bijvoorbeeld jouw armen laten zweven door in een deurgat te staan en ze hard tegen de deurlijst te drukken, dit gedurende 20 seconden. Stap dan een meter naar voren, het effect dat je waarneemt wordt het Kohnstamm-fenomeen genoemd.

Maar er zijn enkele bedenkingen te maken bij sommige testjes. De Jongh beschrijft bijvoorbeeld een testje waar je moet kijken naar afbeeldingen van Adam en Eva, op de ene staat Eva rechts van Adam, op de andere links. De afbeelding die je het meest aangenaam vindt om naar te kijken zou jouw voorkeur voor een traditioneel of modern rollenpatroon verraden. De verklaring leggen de onderzoekers in de manier waarop wij ‘westerlingen’ de wereld verkennen, van links naar rechts, dit komt ook omdat we van links naar rechts lezen. Dus als je de afbeelding kiest waar Eva rechts van Adam staat, ben je ‘conservatief’; als je voor de andere afbeelding kiest dan ben je ‘modern’. Conservatief is een zeer breed begrip en kan gemakkelijk toegeschreven worden aan iemand, maar is die persoon wel werkelijk conservatief? Zou het niet kunnen dat je om andere redenen de voorkeur geeft voor een bepaalde afbeelding? Bijvoorbeeld als je al een aantal keer de afbeelding gezien hebt waar Adam links van Eva staat.

Er zit wel een grond van waarheid in de onderliggende theorie dat de linker en rechter hersenhelft afzonderlijke specialisaties hebben, maar het valt te betwijfelen of dit voorbeeld van de bioscoop wel een goed voorbeeld hiervoor is.

Hoofdzaken beschrijft interessante weetjes, maar het is een tamelijk populariserend boek. Het boek mist wat verdere uitleg over de experimenten en redeneringen die gemaakt werden om tot een bepaalde conclusie te komen. Het is een aanrader als je houdt van weetjes om op café na te vertellen maar niet zo’n interessante vakliteratuur om de psychologie van de mens te doorgronden. De auteur, kortom, onderscheidt niet steeds de hoofdzaken van de bijzaken.