 |
 |
 |
Psychische stoornissen en naastbetrokkenen is een praktijkgericht boek voor therapeuten in de GGZ. Het uitgangspunt hierbij is dat het betrekken van de omgeving van mensen met een psychische problematiek bij hun diagnose, behandeling en opvolging een meerwaarde vormt. De positieve evolutie naar meer transmurale zorg, waarbij patiënten zoveel mogelijk ambulant in hun persoonlijke omgeving behandeld worden, maakt dat deze omgeving ook meer en meer deel gaat uitmaken van het ziekte- en behandelplan van hun naasten. Degelijke methodieken om dit zo effectief mogelijk te doen, zijn dus noodzakelijk. In dit boek wordt een brug geslagen tussen psycho-educatie en systeemtheoretisch denken. Het gaat hier om de integratie van twee ogenschijnlijk tegengestelde interventies. Psycho-educatie wordt immers dikwijls gezien vanuit een medisch, causaal verklaringsmodel terwijl systeemtheorie uitgaat van interacties tussen mensen, van een circulaire wisselwerking binnen ‘systemen’ in plaats van causaliteit. De auteurs zien psycho-educatie en systeemtherapie echter als elkaar aanvullende interventies. Vanuit dit perspectief omvat psycho-educatie veel meer dan informatieoverdracht naar de patiënt en de naastbetrokkenen. Het gaat ook om het opbouwen van sociale en probleemoplossende vaardigheden, om acceptatie, om het op elkaar afstemmen van het gezinssysteem en het hulpverlenerssysteem. Wanneer het dan gaat om een ‘gezonde’ omgeving, kan psycho-educatie met aandacht voor de naastbetrokkenen ertoe leiden dat mensen weer greep krijgen op het proces. Dysfunctionele omgevingspatronen kunnen de psychische problematiek echter bestendigen en herstel belemmeren. Het normaliseren van deze patronen vanuit het systeemtheoretische denken vormt dan een aanvulling op de behandeling van de patiënt en diens omgeving. Terwijl psycho-educatie zich dus primair richt op de psychische stoornis, houdt systeemtherapie zich bezig met gedrags- en denkpatronen die zich tussen mensen afspelen. Het eerste, theoretische, gedeelte van dit boek toont dat er voldoende argumenten te vinden zijn voor het betrekken van de omgeving in de diagnostiek en in het behandelplan in de vakliteratuur en de klinische praktijk. Om dit in de praktijk toe te passen worden in het tweede gedeelte heel wat concrete tips voorgesteld: een stappenplan voor een eerste gesprek, het vervolg en de afsluiting, waarbij ook complexe situaties en mogelijke valkuilen aan bod komen. In de bijlagen vind je ook een checklist, een lijst met mogelijke vragen die je kan verwachten en een mogelijke uitnodigingsbrief voor de naastbetrokkenen. Psychische stoornissen en naastbetrokkenen is vooral een aanrader voor wie concreet aan de slag wil, maar ook beleidsverantwoordelijken, die hun medewerkers willen ondersteunen om de omgeving in hun dagelijkse praktijk te betrekken, vinden hier heel wat tips om tot een ‘betrokken’ beleid te komen. |