1. Genen voor obesitas betekenen niet dat beweging zinloos is - Actueel
2. Een levenseindekliniek in Nederland? - Actueel
3. Stamcelonderzoek in de VS weer onder vuur - Actueel
4. Kunstmatig hoornvlies laat blinden weer zien - Actueel
5. Zelftest voor borstkanker - Actueel
6. Steeds meer mensen hebben leverziekte – Actueel
7. Embryo’s te koop in Nederlandse privé-kliniek - Actueel
8. Recensies - De Maakbare Mens
9. Activiteiten - De Maakbare Mens

1. Genen voor obesitas betekenen niet dat beweging zinloos is

Onderzoekers aan de Universiteit van Cambridge ontdekten enige tijd geleden dat een aantal genen een rol speelt bij het ontwikkelen van obesitas. Ze stelden vast dat hoe meer BMI-verhogende varianten van deze genen een patiënt heeft, hoe groter het risico op overgewicht wordt.

De Vlaamse onderzoekster Ruth Loos startte na deze resultaten in Cambridge een nieuw onderzoek waarbij ze naging of lichaamsbeweging het risico op obesitas kan verkleinen, ondanks de aanwezigheid van BMI-verhogende genen.

Daaruit bleek dat een persoon van 1m70 die nauwelijks beweegt, zijn lichaamsgewicht per bijkomend BMI-verhogend gen zag stijgen met 592 gram, en het risico op obesitas met 15,8%. Een persoon van 1m70 die er wel een fysiek actieve levensstijl op nahoudt, ziet zijn lichaamsgewicht per bijkomend BMI-verhogend gen stijgen met 379 gram en het risico op obesitas met 9,5%.

Met andere woorden, wie erfelijk belast is met deze genen, kan zijn / haar risico op obesitas toch nog binnen bepaalde perken houden met een actieve levensstijl.

Bron: 'Genetische voorbeschiktheid voor obesitas kan je beïnvloeden', EOS, 1/09/2010.

2. Een levenseindekliniek in Nederland?

In Nederland is de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVL) gestart met een haalbaarheidsstudie naar de oprichting van een levenseindekliniek. In deze kliniek zouden mensen terecht kunnen voor euthanasie, hulp bij zelfdoding of het zelf uitvoeren van suïcide.

Volgens Wim Distelmans, professor palliatieve zorgen aan de VUB en voorzitter van de Leif-artsen, wil NVVL hiermee het euthanasiedebat in Nederland heropenen. In tegenstelling tot België mogen dementerenden in Nederland euthanasie vragen, maar veel artsen aarzelen om die ook uit te voeren. Een levenseindekliniek kan dan een oplossing bieden voor zij die moeite hebben om een arts te vinden. De vergelijking wordt gemaakt met de abortusklinieken, die ook werden opgericht omdat vroeger weinig artsen bereid waren abortus uit te voeren.

Sommige artsen en ethici reageren kritisch op het voorstel. Men twijfelt aan de meerwaarde van zo’n kliniek en meent dat de zorg rondom het levenseinde deel moet blijven uitmaken van een integrale zorg.

Distelmans vindt dat het debat ook in België moet worden heropend. In de eerste plaats wil Distelmans dat meer mensen beroep moeten kunnen doen op euthanasie. Hij wil een uitbreiding van de wet voor psychiatrische patiënten en mensen met een ‘verworven, onherroepelijke wilsonbekwaamheid’, zoals patïenten met een hersentumor en AIDS-patiënten in een bepaalde fase van de ziekte.

Wil je meer weten rond het levenseinde, neem dan zeker eens een kijkje op de website van het LEIF, het LevensEinde InformatieForum. Op dinsdag 2 november vindt ook ‘EUTHANASIE, de volgende stap’ plaats. Een thema-avond over euthanasie, georganiseerd door H-VV. In het Karel Cuypershuis, Lange Leemstraat 57, 2018 Antwerpen. Meer info daarover binnenkort op de website van H-VV.

Bron: ‘Nieuw euthanasiedebat dringt zich op’, de Huisarts, 19/8/2010.

3. Stamcelonderzoek in de VS weer onder vuur

In maart besliste president Obama om de ban op te heffen op de financiering van stamcelonderzoek met embryonale stamcellen, die was ingesteld door zijn voorganger George Bush. Tegenstanders van het onderzoek, waaronder een aantal christelijke groeperingen, dienden klacht in tegen de plannen van het National Institute of Health (NIH) om meer geld te investeren in stamcelonderzoek.

De tegenstanders van het onderzoek argumenteren dat het indruist tegen bepaalde wetgeving omdat er bij dit onderzoek embryo's worden vernietigd.

De rechter oordeelde in het voordeel van de tegenstanders van het embryonaal stamcelonderzoek. Hierdoor worden de plannen om de financiering van het embryonaal stamcelonderzoek uit te breiden tijdelijk geblokkeerd. De rechter is van mening dat het rechterlijk verbod het onderzoek niet schaadt omdat onderzoekers nog private financiering kunnen zoeken voor hun onderzoek. De rechter zal alle betrokken partijen nu horen om uit te maken of het gerechtelijk bevel terug wordt opgeheven of permanent wordt gemaakt.

Bron: 'US court halts plans to increase stem cell research', BBC News, 23 augustus 2010.

4. Kunstmatig hoornvlies laat blinden weer zien

Twee jaar geleden gaven Zweedse en Canadese wetenschappers tien patiënten met zware oogbeschadiging een kunstmatig hoornvlies. Het hoornvlies is het doorzichtige vlies aan de buitenkant van onze ogen, schade aan dat vlies kan leiden tot blindheid. Patiënten in deze toestand kunnen worden behandeld met het hoornvlies van een orgaandonor, maar door het tekort aan donoren is er een wachtlijst. De mogelijkheid om kunstmatig hoornvlies te gebruiken kan ervoor zorgen dat meer patiënten sneller kunnen worden geholpen.

De patiënten die een kunstmatig hoornvlies kregen, werden de voorbije twee jaren nauwgezet opgevolgd. De cellen en zenuwen van hun eigen hoornvlies vergroeiden met het kunstmatige hoornvlies.

Het voordeel van het kunstmatig hoornvlies is dat er geen risico is op afstoting, wat bij het gebruik van donorhoornvlies wel het geval is. Het gezicht van 6 van de 10 patiënten verbeterde en met contactlenzen zagen ze even goed als patiënten die worden behandeld met donorhoornvlies. Ook de productie van tranen lukte.

Bron: 'Blinden zien weer dankzij kunstmatig hoornvlies', Eos, 26/08/2010.

5. Zelftest voor borstkanker

In Groot-Brittannië heeft een bedrijf een zelftest ontwikkeld om snel en eenvoudig borstkanker te detecteren. De 'CliniHub' is een ‘lezer’ die een kaart met daarop een druppel bloed of urine analyseert. Het bedrijf wil de test nu voorleggen aan de FDA, de Amerikaanse toezichthouder van volksgezondheid.

De zelftest zou even gevoelig zijn als de laboriumtests, die veel duurder zijn. Het is echter nog niet de ultieme oplossing, de kans op vals-positieve resultaten is nog groot. Dat houdt risico’s in, zowel op emotioneel als lichamelijk vlak. Wanneer de test positief aanwijst, volgen onvermijdelijk zware tests zoals mammografie.

Ook in Vlaanderen is topwetenschapper Rudi Pauwels begonnen met de ontwikkeling van een Vlaamse versie, in samenwerking met Philips. Er moeten echter nog patenten en toestemming worden gevraagd aan de verschillende overheden.

Bron: ‘Test zelf of je kanker hebt’, De Standaard, 29/8/2010.

6. Steeds meer mensen hebben leverziekte

Onderzoekers in Groot-Brittannië kwamen tot de vaststelling dat het aantal personen dat overleed aan een leverziekte tussen 1998 en 2008 steeg van 6.058 naar 9.719. Leveraandoeningen zijn daarmee de vijfde belangrijkste doodsoorzaak geworden en het aantal leverpatiënten blijft jaar na jaar toenemen.

Artsen zien steeds meer beschadigde, verziekte en uitgeputte levers. De belangrijkste oorzaken zijn overmatige alcoholconsumptie, overgewicht en hepatitis C. Er is dus nood aan sensibilisering om de opmars van het aantal leverziekten een halt toe te roepen.

Bron: 'Leverziekten doden 60 procent meer mensen', De Morgen, 31/08/2010.

7. Embryo’s te koop in Nederlandse privé-kliniek

Koppels met vruchtbaarheidsproblemen kunnen beroep doen op embryodonatie. Het gaat om embryo’s die overblijven na geslaagde ivf-behandelingen en waarvan de eigenaars beslissen om ze te doneren aan een ander koppel.

Een Nederlandse privékliniek, het Medisch Centrum Kinderwens in Leierdorp, wil nu embryo’s aanbieden aan kinderloze koppels. Volgens de Nederlandse vereniging van gynaecologen is dit een ‘marketingtruc’ die veel mensen valse hoop zal geven. Volgens hoogleraar voortplantingsgeneeskunde Jan Kremer zal de vraag het aanbod snel overstijgen. Ondanks het feit dat embryodonatie voor wensouders meestal de laatste keuze zal zijn. Mensen willen graag een kind dat hun genen draagt.

Slechts een op vijftien van de koppels die ivf hebben ondergaan schenken hun ongebruikte embryo’s aan andere koppels. De meeste overblijvende embryo’s worden geschonken aan de wetenschap of vernietigd.

Veel fertiliteitscentra houden zich ook niet bezig met embryodonatie. Door de nieuwe embryowet uit 2008 moeten er bij de koppels extra testen op virale infecties worden uitgevoerd, die extra werklast met zich meebrengen die sommige centra niet willen dragen.

Bron: Embryodonatie goed bewaard geheim in Belgische ziekenhuizen, De Morgen, 8/9/2010.

8. Recensies

Sinds onze laatste nieuwsbrief hebben we een nieuwe recensie ontvangen.

Sigrid Damen nam het lijvige ‘Gek, slecht en droevig. Geschiedenis van vrouwen en psychiatrie van 1800 tot heden’ van de Britse schrijfster en noveliste Lisa Appignanesi voor haar rekening. Een boek waarin de geschiedenis van de psychiatrie wordt geschetst en de vrouw centraal staat. Een meeslepend en aantrekkelijk boek, volgens Sigrid.

Je kan alle recensies, nieuwe en oudere, hier nalezen.

Meer informatie over ons infocentrum vind je hier.

9. Activiteiten

Dag tegen Kanker

Donderdag 16 september

Elk jaar organiseert de Vlaamse Liga tegen Kanker (VLK) haar Dag tegen Kanker. Op donderdag 16 september organiseert de VLK de elfde editie. Vorig jaar maakten 100 ziekenhuizen en duizenden zorgverleners er een echte dag van de kankerpatiënt van. 146.000 mensen droegen het gele lintje als teken van hun betrokkenheid.

In 2010 geeft de Dag tegen Kanker speciale aandacht aan de naaste omgeving. In de hal van de ziekenhuizen wordt een gesprekshoek ingericht waar vrijwilligers van de VLK tijd maken voor familieleden en bezoekers van kankerpatiënten. De kankerpatiënten zelf worden die dag verwend met een hapje en een drankje, een voet- of handmassage, een schoonheidsverzorging, een workshop kleur en stijl of een relaxatiesessie.

Alle info op www.tegenkanker.be/dag_tegen_kanker

Wilt u meehelpen op Dag tegen Kanker, zoals het verdelen van gele lintjes in het ziekenhuis bij u in de buurt, mag u een seintje geven op Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. .

Cultuurmarkt Gent

Zaterdag 18 September 2010, 13.30 – 18.30

Naar goede gewoonte zal De Maakbare Mens vzw aanwezig zijn op de Cultuurmarkt te Gent. We bundelen dit jaar de krachten met een aantal andere organisaties en bouwen een grote gemeenschappelijke stand uit waar heel wat te beleven valt. Kom langs en ontdek ons aanbod.

Locatie : Cultuurmarkt Kouter Gent
Contact : Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

Het Maakbare Brein, voordracht over het brein

Woensdag 22 September 2010, 20.00 u.
Voordracht over het maakbare brein, door Pieter Peyskens

Het brein is een verbluffend orgaan waarmee we kunnen denken en voelen. Het laat ons toe hard te lopen of kunst te maken. Het is de bron van taal en geheugen, van verbeelding en vertwijfeling, van haat en liefde. Er worden veel straffe verhalen over het brein verteld, terwijl de werkelijkheid soms nog verbazender is dan de verzinsels of de ambities. De grenzen van de hersenwetenschap worden aan hoog tempo verlengd. Het wordt steeds meer science en minder fiction.

Locatie : VLC De Geuzetorre, Kazernelaan 1, 8400 Oostende
Contact : Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
De Maakbare Mens vzw i.s.m. HVV Oostende

Transplant-Fit-Dag

Op zaterdag 9 oktober organiseert de provincie West-Vlaanderen de Transplant-Fit-Dag, een sportdag voor getransplanteerden, hun familie en vrienden.

Dit initiatief kadert in de campagne die de provincie voert voor de sensibilisatie van orgaandonatie en transplantatie en waarvan dit najaar met de Transplant-Fit-Dag het derde luik wordt gelanceerd.

De Transplant-Fit-Dag vindt plaats in het provinciaal domein De Gavers te Harelbeke. Een onvergetelijke wandel- of fietstocht en kennismaking met badminton, zumba, turnen en petanque behoren tot de mogelijkheden.

Deelname is gratis. Voor meer informatie en inschrijving kan je terecht op www.west-vlaanderen.be/orgaandonatie

Koelkast of medicijnkast?, voordracht over medicalisering van voeding

Donderdag 7 Oktober 2010, 14.00 u.

Voordracht over medicalisering van voeding, door Annie Hoogstoel

Het is vandaag bijna onmogelijk om door het bos de bomen nog te zien tussen de wildgroei aan gezondheidsbeweringen over voeding op verpakkingen, in de media en reclame. Sommige beweringen over gezonde voeding neem je best met een korrel zout. De Maakbare Mens vzw onderwierp de wereld van functionele voedingsmiddelen en voedingssupplementen aan een grondig onderzoek.

Locatie : Lokaal Dienstencentrum Ten Patershove, M.Doolaeghestraat 2A, Diksmuide
Contact: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
Toegangsprijs: €5

De Maakbare Mens vzw i.s.m. Vormingplus Oostende-Westhoek