| Nieuwsbrief 88 - 04/02/2011 |
 |
 |
 |
|
1. De Maakbare Mens brengt boek uit! – De Maakbare Mens 1. De Maakbare Mens brengt boek uit!
Het boek wordt in samenwerking met Academia Press en de Groene Waterman voorgesteld op donderdag 24 februari om 20 u. in de Groene Waterman, Wolstraat 7, Antwerpen. Ignaas Devisch, Sigrid Sterckx en Johan Braeckman komen een woordje geven. Wilt u erbij zijn op onze boekenvoorstelling? Schrijf u in voor 21 februari via Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. of bel naar 03/205 73 10. 2. Discussiegroepjes bij De Maakbare Mens
Een eerste bijeenkomst vindt plaats eind maart. In een kleine groep bespreken we het boek “Bekocht of behandeld? De feiten over alternatieve geneeswijzen” van Simon Singh & Edzard Ernst. We discussiëren over de werking van alternatieve geneeswijzen zoals acupunctuur, homeopathie, chiropraxie, kruidengeneeswijzen, en in hoeverre zij daadwerkelijk werkzaam zijn. We staan stil bij wat goede wetenschap is en hoe je een onderzoek kan toetsen op zijn betrouwbaarheid. Iedereen is welkom! In Antwerpen vindt de discussiegroep plaats op dinsdag 22 maart vanaf 19 u. Een precieze locatie volgt nog. In Gent zal het discussiegroepje op dinsdag 29 maart plaatsvinden. Om 19 u. in de kelderzaal van het Geuzenhuis, Kantienberg 9, Gent. Vooraf inschrijven via Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. . Het boek 'Bekocht of behandeld?' kan je aanschaffen via Uitgeverij Arbeiderspers of in de betere boekhandel. 3. Maatschappelijk debat rond euthanasiekliniekVerschillende experten inzake euthanasie, zoals professor palliatieve geneeskunde Wim Distelmans en H-VV directrice Jacinta De Roeck, vragen om de oprichting van euthanasieklinieken of gespecialiseerde expertisecentra voor euthanasie in verscheidene ziekenhuizen. Verschillende katholieke rust- en ziekenhuizen leggen de wet nog steeds naast zich neer en verplichten hun artsen geen euthanasie uit te voeren. Patiënten die verzorgd worden in zo een ziekenhuis, kunnen niet rekenen op een inwilliging van een wens tot euthanasie. Zij zijn dan verplicht zich te richten tot een ander ziekenhuis of naar huis te gaan, wat om technische redenen niet altijd mogelijk is. Sommige patiënten hebben ook geen thuis meer om naar terug te keren. Volgens Wim Distelmans zijn euthanasieklinieken daarom nodig, zodat mensen “toch ergens naartoe kunnen”. Hij pleit er ook voor om de overheidssubsidies van de zorginstellingen die weigeren de euthanasiewet toe te passen in vraag te stellen. Zorgnet Vlaanderen is echter tegen de oprichting van euthanasieziekenhuizen. Zij menen dat euthanasie moet worden gekaderd in een ‘geheel van eindelevensbeslissingen’ die een hoog ethisch gehalte hebben. Bron: Sue Somers, Belgische schreeuw om euthanasiekliniek, De Morgen, 22/01/2011; Bart Eeckhout, Euthanasie, De Morgen, 22/01/2011. 4. In het buitenland naar de dokterHet Europees Parlement heeft een richtlijn goedgekeurd die het weldra mogelijk maakt om in het buitenland medisch verzorgd te worden en toch in eigen land terug betaald te worden door het ziekenfonds. Dit kan medische behandelingen in het buitenland aantrekkelijker maken, en doet ook de vrees voor ‘medisch toerisme’ toenemen onder de Europese lidstaten. Enkele lidstaten zijn bang dat de gelijke toegang tot kwaliteitsvolle gezondheidszorg de eigen sociale zekerheid kan aantasten. EU parlementslid Françoise Grossetête verklaart echter dat een behandeling die niet wordt terugbetaald in het land van afkomst ook niet wordt vergoed als ze in een ander Europees land wordt uitgevoerd. Ook parlementslid Antonya Parvanova meent dat het risico op dit soort toerisme veeleer klein is. Patiënten laten zich nog steeds liever behandelen in hun eigen omgeving, aldus Parvanova. Al is het om in hun eigen taal geholpen te worden. Slechts één procent van het budget voor gezondheidszorg gaat naar grensoverschrijdende medische verzorging. De vereenvoudiging van de terugbetalingsregeling kan dus zorgen voor een kleine stijging van de vraag, maar deze ‘grensoverschrijdende’ patiënten maken slechts een klein deel uit van het totale aantal. Het gaat hier vaak om inwoners van de grensgebieden voor wie het dichtstbijzijnde ziekenhuis over de grens ligt of patiënten met familie in het buitenland. Bron: Goret, C., Buitenlands doktersbezoek wordt terugbetaald, Metro, 20/01/11. 5. Commotie rond donororganen voor NederlandersIn 2009 kregen twintig Nederlanders een donororgaan in Vlaanderen. Het gaat vooral om Nederlanders uit de grensstreek, voor wie een transplantatiecentrum in België het dichtstbijzijnde is. De bekendmaking van dit cijfer zorgde voor veel commotie. Ondanks het feit dat er in België meer donoren zijn, bestaan er ook in ons land lange wachtlijsten. Vele patiënten sterven ook hier terwijl ze op een wachtlijst staan. Door de komst van Nederlandse patiënten worden deze wachtlijsten nog langer. Verschillende experten en politici stellen zich de vraag of we de samenwerking met Nederland niet moeten herbekijken. Zowel professor Johan Vanhaecke van het UZ Leuven als oud-senator Patrik Vankrunkelsven trekken aan de alarmbel. Een mogelijke oplossing is een herziening van de transferregels binnen Eurotransplant, het samenwerkingsverband tussen een aantal Europese landen – waaronder België en Nederland – om donororganen uit te wisselen. Bron: Belgische patiënten op wachtlijsten sterven, hln.be, 17/01/2011. Nederlanders kapen 'onze' organen weg, hln.be, 17/01/2011. 6. Kwetsbare mensen meer geviseerd voor klinische experimentenIn het Amerikaanse populair-wetenschappelijke tijdschrift New Scientist verscheen onlangs een opmerkelijk opiniestuk. Professor Obasogie van het Californische Center for Genetics and Society vindt dat we nog te weinig hebben geleerd van de misbruiken met proefpersonen bij klinische proeven tijdens de eerste helft van de twintigste eeuw. Sinds de jaren ‘50 moeten klinische experimenten strenge ethische criteria hanteren, waarbij de belangen van de proefpersoon centraal staan. Een belangrijk ethisch principe is bijvoorbeeld ‘informed consent’, de verplichting dat de proefpersoon steeds toestemming moet verlenen op basis van alle informatie die van belang is voor hem of haar. Toch bestaat er volgens Obasogie nog steeds een probleem. Het aantal klinische experimenten is fors toegenomen en farmaceutische bedrijven moeten extra inspanningen leveren om voldoende proefpersonen te vinden, zoals het bieden van geld om proefpersonen te rekruteren. Hierdoor komen vooral mensen in geldnood, zoals armen en migranten zonder papieren, zich aanmelden voor klinische proeven. Ook gaan bedrijven steeds vaker naar ontwikkelingslanden waar extreme armoede bestaat en sociale voorzieningen ontbreken. Zo vonden bijvoorbeeld 50% van alle klinische trials door Amerikaanse bedrijven plaats buiten de VS, vooral in India en Afrika. Daarbij komen regelmatig schandalen aan het licht, zoals illegale klinische studies waarbij proefpersonen, zelfs kinderen, sterven. Professor Obasogie roept daarom op de ethische codes verder uit te breiden om zo de meest kwetsbaren van onze samenleving te beschermen. Bron: Osagie K. Obasogie, Remember the lessons of past clinical trials abuses, New Scientist, 26/01/2011. 7. RecensiesOp onze website kunt u onder de recensierubriek twee nieuwe recensies lezen: Mieke Stessens recenseerde ‘Zorg aan zet. Ethisch omgaan met ouderen’ van Linus Vanlaere en Chris Gastmans. Een boek dat ‘ dieper ingaat op de vraag hoe de waardigheid van zowel zorgvrager als zorgontvanger concreet kan worden ingevuld in de zorgpraktijk’ bij ouderen. Leo Audenaert las voor ons ‘Wij zijn ons brein. Van baarmoeder tot Alzheimer’ van Dick Swaab. Een verzameling van honderd columns over de vooruitgang van de hersenwetenschappen. Een massa informatie, meent Leo. 8. ActiviteitenAlter Nature: Harder, Better, Faster, Stronger20 november 2010 t.e.m. 13 maart 2011 Een tentoonstelling die weergeeft hoe de mens zichzelf en met name zijn lichaam verandert. De expositie toont werk van een tiental internationale kunstenaars. De gepresenteerde video’s, foto’s, prints en objecten suggereren een begrip van het lichaam als een mechanisme dat men kan manipuleren, exploiteren en verbeteren. De deelnemende kunstenaars zijn Art Orienté Objet, Michael Burton, Revital Cohen, Gina Czarnecki, Gair Dunlop, Paddy Hartley, Charlotte Jarvis, Yann Marussich, Marcia Nolte en Stelarc. Alter Nature: Harder, Better, Faster, Stronger is deel van Alter Nature, een overkoepelend project van Z33, Modemuseum Hasselt en CIAP in samenwerking met MAD-Faculty, UHasselt, VIB (Vlaams Instituut voor Biotechnologie), KULeuven en bioSCENTer. Geïnspireerd door de evoluties in biowetenschap en -technologie (o.a. synthetische biologie) en de door wetenschappers en academici aangekondigde biologische (r)evolutie, wil Alter Nature haar licht laten schijnen op de verschillende manieren waarop de mensheid doorheen de eeuwen de natuur heeft beïnvloed (door verplaatsen, manipuleren, ontwerpen). Deze ingrepen hebben niet alleen het uitzicht en functioneren van onze samenleving grondig veranderd, maar zorgen ook voor een steeds veranderend begrip van wat ‘natuur’ is. Meer info: ciap.be Eetstoornissen. De tirannie van 'perfectie'Dinsdag, 08 Februari 2011, 12.30 u. - 13.30 u. Voordracht door Myriam Vervaet Eetstoornissen worden vaak gezien als een maatschappelijk fenomeen waarbij vrouwen zich uithongeren om aantrekkelijk gevonden te worden en te behagen. Dit leidt tot bewondering bij wie wil vermageren of tot kwaadheid bij wie de schadelijke gevolgen vaststelt. Het gevaar bij deze moraliserende opvattingen schuilt vooral in het uitstellen van deskundige behandeling. De wetenschap en de geneeskunde tonen immers dat deze aandoeningen wijzen op een ernstig verstoord bio-psycho-sociaal evenwicht. Hersenonderzoek biedt meer zicht op wat het (eet)gedrag, de stemming en de denkpatronen stuurt bij eetstoornissen. Prof. Dr. Myriam Vervaet is hoofddocent in de Vakgroep Psychiatrie en Medische Psychologie aan de Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen, Universiteit Gent en coördinator van het Centrum voor Eetstoornissen in het Universitair Ziekenhuis Gent. Contact: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. of 09/266 70 00 Eerste lezing van een reeks van drie over dik, dun, perfect of gestoord. Gratis. Geen reservering nodig. Studiedag 'aadeehaadee'Woensdag 9 Februari 2011, 9.30 u. – 17.00 u. Twintig jaar geleden hoorden we nauwelijks van stoornissen zoals ADHD. Vandaag klinken ze als een klok: leerstoornissen, stemmingsstoornissen, identiteitsstoornissen, eetstoornissen, et cetera. Samen met de frequentie waarmee deze diagnoses worden gesteld, wijst dit op een opmerkelijke verschuiving in de wijze waarop wij tegen alledaags gedrag van kinderen aankijken. Deze en andere vragen behandelen we tijdens deze studiedag. Niet alleen willen we de geschetste evolutie en de context ervan in kaart brengen, we stellen ons ook de vraag naar zowel de wenselijkheid ervan als naar de concrete gevolgen voor de wijze waarop sociaal werkers deze veranderingen beleven. We doen kortom ook uitdrukkelijk beroep op de belevingen en ervaringen van sociaal werkers. Klik hier voor het volledige programma, de sprekers en praktische informatie. Toegang: € 50, vooraf inschrijven Contact: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. of 09 223 59 05 Infosessie orgaandonatieDonderdag 10 februari 2011, 19.30 u. – 22 u. Transplantatiecoördinator van het UZ Leuven Bruno Desschans komt een informatiesessie geven over orgaandonatie, in het administratief centrum van de gemeente Heers. Contact: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. Voordracht sport & ethiekVrijdag 11 Februari 2011, 14.30 u. – 16.30 u. Aan sport doen beïnvloedt je lichaam op allerlei manieren: spieren ontwikkelen, calorieën worden verbrand, uithoudingsvermogen wordt vergroot. Die lichaamsbeweging kan je gezondheid ten goede komen, maar er is ook een keerzijde aan de medaille. Jaarlijks lopen heel wat sporters blessures op. Wat doet sport met ons lichaam? Wat met topsport? Wat heeft wetenschap en techniek met sport te maken? Een lezing die je meeneemt in de sportwereld van de ‘gewone’ mens en van de topsporters. De avond wordt begeleid door prof. Tony Van Loon. Hij studeerde Wijsbegeerte, Moraalwetenschappen en Rechten aan de VUB en promoveerde op een proefschrift over de problemen van hulpverlenen. Hij doceerde theorie en praktijk van de sociale agogiek in de faculteit Psychologie en Educatieve Wetenschappen en was praktijkassistent voor de opleiding Moraalwetenschappen, richting Morele Begeleiding. Contact: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. Inkom: € 2 / € 2,5. Inschrijven vooraf niet nodig. Lijden aan teveel. Over ziekte, lichamelijkheid en onszelfDinsdag, 15 Februari 2011, 12.30 u. – 13.30 u. Voordracht door Ignaas Devisch Een goede eeuw geleden gingen we vooral dood aan ziektes die te maken hadden met een tekort: tekort aan voedsel, aan medische zorgen, enz. Vandaag lijden we eerder aan ziektes met als oorzaak een teveel: teveel stress, voedsel, alcohol, roken, enz. Terwijl we nu vooral onszelf mogen of zelfs moeten zijn, lijken we onszelf minder dan ooit in de hand te hebben. Die evolutie heeft alles te maken met de wijze waarop we als mens in het leven staan en met ons lichaam omgaan. Prof. Dr. Ignaas Devisch is als filosoof verbonden aan de Arteveldehogeschool en de Universiteit Gent. Hij doceert er medische filosofie en ethiek, bio-ethiek en sociale filosofie. Hij publiceert regelmatig over medische filosofie, sociale en politieke filosofie, sportfilosofie en cultuurfilosofie. Hij is tevens voorzitter van vzw De Maakbare Mens. Tweede lezing van een reeks van drie over dik, dun, perfect of gestoord. Gratis. Geen reservering. Koelkast of medicijnkast?Dinsdag, 15 Februari 2011, 19:30 Voordracht door Annie Hoogstoel Light! Met actieve bifidus! 0% cholestrol! 100% plantaardig! Fruitsap met toegevoegde vitamines! De verpakking van ons voedsel lijkt telkens een gezondheidsbonus te beloven. Onze voeding wordt door de medische wetenschap onder de microscoop gelegd. Medicaliseren, of dingen uit ons dagelijks leven in medische termen gieten, heet dat. Dit zegt iets over de manier waarop we met onze voeding omgaan. Kritisch zijn is de boodschap want hoe betrouwbaar zijn de vele gezondheidsbeweringen? Wat zegt de wet over gezondheidsslogans in reclame? In de voordracht wordt stilgestaan bij de recente tendensen in medicalisering, de zin van functionele voeding en voedingssupplementen, de trucs achter gezondheidsclaims en de wetgeving. Standaard € 7,00 Aangepast tarief € 1,50 Inschrijven via Vormingplus CD-voorstelling ‘Kritisch Denken, hoorcollege over het ontwikkelen van heldere ideeën en argumenten'Zaterdag, 26 februari 2011, 17 u. Presentatie van Kritisch denken: Hoorcollege over het ontwikkelen van heldere ideeën en argumenten, door Johan Braeckman. 6 cd’s, de speelduur per audio-cd is ongeveer een uur Helder kritisch denken is lastiger dan het lijkt. In dit hoorcollege gaat Johan Braeckman in op de psychologische factoren die het kritisch denken bemoeilijken en laat zien hoe we correcter kunnen leren denken en onszelf kunnen behoeden voor foute manieren van redeneren. Drie vernuftige heren, drie kritische geesten, zullen de nieuwe uitgave inleiden en voorstellen: De toegang is gratis maar inschrijven is nodig. Bel of mail Walry 09 222 91 67 of Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. Permanente vorming "Actuele filosofie" 2011Van Dinsdag, 15 Februari 2011 - 20.00 u. Locatie : auditorium B op de tweede verdieping van Blandijnberg 2, Gent Sinds Plato (een van de meest dichterlijke filosofen!) de dichters uit zijn ideale staat wilde verbannen, hebben filosofen en schrijvers een gespannen verhouding. Maar als verslaafde ex-geliefden blijven ze elkaar ook opzoeken, voor discussie en inspiratie. In deze cyclus zal de rol van het utopisch denken in filosofie en literatuur centraal staan om daarmee met verse blik naar elkaar te kijken en de (on)mogelijke plekken die ze opzoeken te analyseren. In de vormingscyclus zullen de volgende thema's aan bod komen: Contact: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. De lezingen zijn vrij toegankelijk voor alle geïnteresseerden. Als je de lezingenreeks wilt volgen als permanente vorming en hiervan een certificaat wilt, schrijf je je in via de studentenadministratie van de UGent (kostprijs € 61,50). |
De Maakbare Mens vzw bestaat vijf jaar en blikt tevreden terug op een succesvol parcours. Om deze verjaardag in de schijnwerpers te zetten, brengt De Maakbare Mens vzw een boek uit. Een bundeling van alle brochureteksten van de afgelopen vijf jaar, aangevuld met interviews met vooraanstaande experten. Over genetisch testen, orgaandonatie, het brein, sport & ethiek, medicalisering, plastische chirurgie en stamcellen. Een must voor al wie in medische en bio-ethische thema’s is geïnteresseerd!
De Maakbare Mens vzw start met discussiegroepjes in Antwerpen en Gent. Vertrekkende van een recent verschenen boek slaan verschillende geïnteresseerden aan het discussiëren over een bio-ethisch thema.