Zwangerschap voor een ander heeft een wettelijk kader nodig
De eerste stap naar een wet over zwangerschap voor een ander is gezet. Het thema werd alvast opgenomen in het huidige regeerakkoord.
Nu is het wachten tot onze beleidsmakers ook effectief werk maken van een concrete wettekst.
Pauline Verminnen verwoordt hoe enkel een wet alleenstaande mannen met een kinderwens perspectief in eigen land biedt.
Vorig jaar deed De Maakbare Mens voor de website ikwileenkind.be interviews met alleenstaande mannen die getuigden over hun kinderwens. Naar aanleiding van de beklijvende pano-reportage “kind voor een ander” van 2 april, willen wij met deze brief de moeilijke positie van alleenstaande mannen nog eens benadrukken.
Alleenstaande mannen kunnen geen beroep doen op medische begeleiding
Tot op heden zijn in de praktijk enkel alleenstaande mannen volledig uitgesloten van het krijgen van biologische kinderen via medische begeleiding. Zij krijgen nu, in tegenstelling tot koppels, standaard een negatief antwoord als zij de vraag stellen om een kind te krijgen met een draagpersoon, hoewel het in feite hun enige optie is.
Het motief voor de weigering is alvast niet seksistisch: ook alleenstaande vrouwen worden automatisch geweigerd voor behandeling, maar dat maakt op zich de situatie voor deze mannen niet minder uitzichtloos.
Sybe, die al jaren op de wachtlijst voor adoptie staat en ook al deeltijds pleegouder was, overkwam dit:
“In augustus had ik contact opgenomen met het fertiliteitscentrum en in januari belde ik terug met het nieuws dat ik een eiceldonor en een draagvrouw had gevonden. Ze waren helemaal overdonderd dat ik dat zo snel voor mekaar had gekregen. Toen moest mijn dossier naar de ethische commissie van het ziekenhuis. Van hen kreeg ik een negatief advies en daar stopte het verhaal. De motivatie was dat de wet ontbreekt.”
Voor mannen die niet kapitaalkrachtig genoeg zijn om naar het buitenland te trekken om beroep te doen op een draagpersoon, of dit om principiële redenen niet willen, zijn er momenteel heel weinig opties in ons land. De recente stop op interlandelijke adoptie en de veel langere wachttijden voor binnenlandse adoptie, sluiten ook die mogelijkheid uit voor alleenstaande mannen om op relatief korte termijn hun kinderwens te vervullen.
Gesprekken met alleenstaande mannen met een kinderwens en mannen die als alleenstaande hun kinderwens vervulden, leren ons dat deze mannen net op een hele bewuste manier omgaan met hun keuze om een kind te krijgen. Hun levensweg brengt meer drempels met zich mee om een kinderwens te vervullen. Dat ze niet behoren tot de groep van traditionele gezinnen zorgt dat ze vaak heel diep nadenken over hoe graag ze papa willen worden.
Bewust co-ouderschap is zeker ook een manier om aan een kinderwens tegemoet te komen, maar brengt uitdagingen met zich mee waar niet elke wensouder zin in heeft. Je moet bereid zijn om de verantwoordelijkheid voor je kind op de lange termijn te delen met iemand anders, zonder dat jullie een romantische relatie, of geschiedenis hebben met elkaar.
Timothy bijvoorbeeld, voedt een kind op in bewust co-ouderschap. Hij verliet de piste om beroep te doen op een draagpersoon, omdat hij vreesde dat hij niet de draagkracht had om er helemaal alleen voor te gaan, zeker ook door het ontbreken van de Belgische wet en de hoge prijs van een buitenlands verhaal.
Een wet die altruïstisch zwangerschap voor een ander ook mogelijk maakt voor alleenstaanden
Laat het duidelijk zijn dat De Maakbare Mens er niet voor pleit dat iedereen per se kinderen moet krijgen of willen, maar we zijn er wel van overtuigd dat mensen met een sterke kinderwens, zoals Sybe en Timothy geen lichtzinnige beslissingen nemen. Wanneer zij zwangerschap voor een ander als beste optie zien, botsen zij nu op een muur.
Wij vragen om een wettelijk kader, dat altruïstisch zwangerschap voor een ander binnen België ook toegankelijk maakt voor alleenstaanden. De beslissing om als alleenstaande (man) een traject te starten met een draagpersoon, is momenteel alleen toegankelijk voor wie genoeg geld heeft om naar het buitenland te trekken.
Zoals de recente pano- reportage liet zien, komt men dan juridisch op glad ijs en flirt men in bepaalde landen met ethische grenzen op het gebied van uitbuiting. Dat kapitaalkrachtige mensen de buitenlandpiste verkiezen, kunnen we niet volledig verhinderen maar ook deze koppels en alleenstaanden zijn tot ze als wettelijke ouder zijn erkend, door geen enkele wet beschermd. Dat moet veranderen.
We hebben geen controle over de omstandigheden van draagpersonen in het buitenland. Alleen door zwangerschap voor een ander in België duidelijk te regelen, kunnen we het krijgen van kinderen op die manier toegankelijker en veiliger maken voor koppels en alleenstaanden én de mogelijke uitbuiting van vrouwen proberen te voorkomen.
Weet dat er mannen, zoals Sybe, in de kou blijven staan, door het uitblijven van de politieke moed om dit aan te pakken:
“Nu sta ik terug bij nul. Mijn draagvrouw heeft aangegeven dat haar privésituatie het intussen niet meer toelaat mij te helpen. Ik ben ook niet meer op zoek. Ik reken er niet op dat die wet er snel genoeg zal zijn om voor mij nog het verschil te maken.”
Dat het plan voor een wettelijk kader voor zwangerschap voor een ander werd opgenomen in het regeerakkoord juichen wij toe, maar wij verwachten nu dus ook actie. Dit kader is nodig om duidelijkheid en bescherming te scheppen voor iedereen die bij een zwangerschap voor een ander betrokken is: voor heterokoppels en homokoppels, voor alleenstaande wensouders, voor de kinderen die er niet voor kiezen, voor de draagvrouwen én voor de fertiliteitscentra.