Terug naar overzicht

Afkomst

Vlieg, muis of mens

Ons DNA is een receptenboek voor hoe wij ontwikkelen en bepaalt of we uitgroeien tot vlieg, muis, aap of mens. Het basisplan was al aanwezig bij onze allervroegste voorouder, daarom delen mensen, dieren en planten een groot aantal dezelfde genen.

Lees meer: Aap, fruitvlieg, neanderthaler: wie zijn onze voorouders?

In de cellen van alle levende organismen zit DNA dat men kan vergelijken om verwantschappen vast te stellen.

Gemeenschappelijke voorouders met mensapen

In 1835 pakte de Londense dierentuin uit met chimpansee Tommy en twee jaar later met orang-oetan Jenny. Het was een sensatie. Maar toeschouwers voelden zich niet op hun gemak, de apen leken zo menselijk.

Darwin introduceerde daarop de mogelijkheid dat de mens is voortgekomen uit dieren. Later werd algemeen aangenomen dat mensen en mensapen een gemeenschappelijke voorouder hebben.

Het duurde tot 1975 voor het eerste DNA-onderzoek. Groot was ieders verbazing toen het DNA van mens en chimpansee voor 98% identiek bleek. Toch zien we er anders uit. Niet omdat we andere genen hebben, maar omdat die genen in een ander patroon gebruikt worden.

Cirkel_bol_groen

Het menselijk genoom is voor 85% gelijk aan dat van een muis. Lees meer (Engelstalig)

Genetische verschillen tussen mensen zijn miniem

DNA en genen worden doorgegeven van ouder op kind, daarbij worden regelmatig ‘foutjes’ gemaakt waardoor er nieuwe varianten ontstaan. Zo ontstond 2 miljoen jaar geleden de mens als aparte soort, die evolueerde naar de ‘moderne’ mens.

Vanuit Afrika veroverden de mensen de wereld en ontstonden er nieuwe genetische verschillen. Deze variaties uiten zich in verschillende huidskleuren en gestaltes. Toch zijn deze verschillen genetisch miniem. Alle mensen hebben ongeveer 99,9% genen gemeen met elkaar. De wetenschap van de populatiegenetica houdt zich hiermee bezig.

Als je zeven generaties teruggaat, heb je maar liefst 128 voorouders. Ga je dertig generaties terug, een klein millennium, dan zit je al aan een miljard voorouders!

Hoe dichter de familie, hoe groter de genetische link

Binnen een familie lijken mensen genetisch nog meer op elkaar. Hoe dichter familieleden bij je staan, zoals je ouders, hoe meer jullie genetisch op elkaar lijken. Naast de 99,9% die iedereen gemeenschappelijk heeft, overlapt ook de laatste 0,1%. Dat komt omdat je jouw genen erft van je ouders. Al je genen heb je in tweevoud, het ene exemplaar kreeg je van je moeder, het andere van je vader.

Mannen hebben een Y-chromosoom dat ze erven van hun vader, maar nooit van hun moeder. Een Y-chromosoom blijft daarom intact van vader op zoon. Zo kan je over vele generaties heen ontdekken of 2 mannen verwant zijn in de mannelijke lijn, bijvoorbeeld de vader van de vader van de vader van je vader.

Afstamming bepalen

Doordat we onze genen erven, kan men aan de hand van je genen je afstamming bepalen en onderzoeken of je vader je biologische vader is.

Hoe werkt een test om je afstamming te bepalen en hoe betrouwbaar is het resultaat?

43% van de Vlamingen zou een genoomanalyse willen laten doen om meer te leren over zijn of haar afkomst, dat blijkt uit een onderzoek van De Maakbare Mens i.s.m. EOS en iVOX (2017).

Bekijk ook even dit:

Een erfelijke ziekte en een kinderwens

Een erfelijke ziekte en een kinderwens

8 deelnemers. Wie doet de genoomanalyse en wie niet?

8 deelnemers. Wie doet de genoomanalyse en wie niet?

Je winkelmand is leeg.