Terug naar overzicht

Waardig sterven

De moderne geneeskunde biedt heel wat behandelingsmogelijkheden. In sommige gevallen betekent die behandeling dat men de pijn draagbaar maakt, dat men de voortgang van de ziekte probeert te vertragen, dat men een experimentele behandeling probeert of dat iemand kunstmatig in leven wordt gehouden.

De patiënt kan zich de vraag stellen of de behandeling, of verder leven nog zinvol is en waardig sterven kan een bekommernis worden. De beslissing over de medische behandeling ligt uiteraard bij de patiënt. De Belgische wet voorziet sinds 2002 onder bepaalde voorwaarden dat een patiënt kan kiezen voor het stopzetten of afzien van een behandeling of zelfs voor euthanasie.

Algemeen kan euthanasie worden omschreven als het opzettelijk levensbeëindigend handelen door een arts op verzoek van de patiënt. Euthanasie mag dus niet worden verward met het niet starten of het stopzetten van een behandeling, met palliatieve sedatie of hulp bij zelfdoding.

Onder welke voorwaarden is euthanasie mogelijk?

De patiënt moet een meerderjarige of een oordeelsbekwame minderjarige zijn, bewust en handelingsbekwaam op het moment dat hij/zij om euthanasie verzoekt. Wanneer een oordeelsbekwame minderjarige euthanasie vraagt, is ook de uitdrukkelijke toestemming van de wettelijke vertegenwoorders van de wilsbekwame minderjarige noodzakelijk.

De wet bepaalt dat de patiënt een aanhoudend en ondraaglijk fysiek en/of psychisch lijden moet ervaren dat niet gelenigd kan worden en dat het gevolg is van een ernstige en ongeneeslijke, door ziekte of ongeval veroorzaakte aandoening. Bij wilsbekwame minderjarige patiënten kan een euthanasieprocedure enkel opgestart worden wanneer er sprake is van ondraaglijk fysiek lijden.

Het euthanasieverzoek moet vrijwillig, weloverwogen en herhaald gebeuren. Het verzoek moet schriftelijk, gedateerd en ondertekend zijn.

De arts moet bij de beslissing om tot euthanasie over te gaan een bepaalde procedure volgen, deze verschilt afhankelijk van het feit of de patiënt terminaal of niet-terminaal is, meerderjarig of minderjarig.

Wanneer de patient een medische uitzichtloze en ongeneeslijke aandoening heeft die terminaal is, is er naast de uitvoerende arts ook nog een advies nodig van een onafhankelijke arts. Wanneer deze patiënt een wilsbekwame minderjarige is, is ook een advies van een kinder-/jeugdpsychiater of psycholoog verplicht.

Wanneer de patiënt een niet-terminale aandoening heeft, is het advies van twee onafhankelijke artsen nodig naast de uitvoerende arts. Eén van deze artsen moet gespecialiseerd zijn in de aandoening waaraan de patiënt lijdt of moet psychiater zijn. De wet bepaalt dat er in dit geval ook een maand wachttijd moet zijn tussen het schriftelijk verzoek voor euthanasie en de daadwerkelijke uitvoering van de euthanasie. Een minderjarige kan bij een niet-terminale aandoening geen euthanasieprocedure opstarten.

Elke handelingsbekwame meerderjarige kan op voorhand een wilsverklaring voor euthanasie opstellen voor het geval hij zijn wil niet meer kan uiten. Deze voorafgaande wilsverklaring geldt in België enkel wanneer de patiënt zich in een onomkeerbare coma bevindt.

In een negatieve wilsverklaring kan de patiënt laten vastleggen welke onderzoeken of behandelingen hij niet meer wenst wanneer hij het zelf niet meer kan vragen (dus in geval van wilsonbekwaamheid): bij coma, dementie, verwardheid of hersentumor, …
Het kan gaan om het weigeren van kunstmatig toedienen van voeding en vocht, reanimatie, kunstmatige beademing, toedienen van antibiotica enzovoort. Het is een negatieve wilsverklaring omdat de patiënt aangeeft wat hij niet wil. Het gaat over het weigeren van behandelingen en onderzoeken die levensreddend, levensverlengend, palliatief of genezend kunnen zijn. In een negatieve wilsverklaring kun je dus niet verklaren dat je euthanasie wil.

Bekijk ook even dit:

Je winkelmand is leeg.