Terug naar overzicht

Orgaandonatie: Het tekort aan donororganen

Een ziek orgaan kunnen vervangen, het is een van de succesverhalen van de moderne geneeskunde. Er ging heel wat onderzoek aan vooraf. Het was wachten tot de ontdekking van medicatie die afstoting van het nieuwe orgaan onderdrukt voor het echt een succes werd. Maar sinds de jaren ’70 is een orgaantransplantatie een vrij veilige en meestal succesvolle ingreep. De overlevingskansen zijn goed en na een periode van revalidatie kan de patiënt meestal de draad van zijn gewone leven weer oppakken.

In 2016 vonden in België 903 transplantaties plaats. Die werden mogelijk gemaakt dankzij 434 donoren, na overlijden of bij leven.

Een ziek orgaan

Bij een transplantatie wordt een ziek orgaan vervangen door een gezond orgaan van een donor. Orgaanschade kan verschillende oorzaken hebben: diabetes kan leiden tot ernstige nierschade, hepatitis C is een soort leverontsteking, mucoviscidose is een erfelijke en dodelijke aandoening aan de luchtwegen, enzovoort. In deze en andere gevallen kan een transplantatie een levensreddende uitweg bieden.

Welke organen kunnen gedoneerd worden?

Vandaag kan men hart, lever, nieren, longen, pancreas, baarmoeder en een deel van de dunne darm succesvol transplanteren.

Naast organen kan een donor ook nog tal van weefsels afstaan. Denk aan hoornvliezen, gehoorbeentjes, hartkleppen, huid, pees en botweefsel.

Van de meeste donoren zijn niet alle organen en weefsels bruikbaar, maar in theorie kan één donor het leven van acht mensen redden door zijn organen te doneren en de levenskwaliteit van 75 andere personen verbeteren dankzij de donatie van weefsels.

Waarom orgaandonor worden?

Er zijn meer organen nodig dan er beschikbaar zijn, er is dus een tekort aan donororganen. Wie een transplantatie nodig heeft, komt hierdoor op een wachtlijst terecht. In 2016 wachtten in België 1288 personen op een of meerdere  donororganen.

Helaas wordt er niet voor elke patiënt tijdig een geschikt orgaan gevonden. Er zijn patiënten op de wachtlijst die overlijden voor er een orgaan voor hen werd gevonden, en er zijn patiënten wiens gezondheidstoestand zodanig achteruit gaat dat ze van de wachtlijst worden gehaald omdat een transplantatie niet meer aangewezen is.

In België zijn de meeste organen die worden gedoneerd afkomstig van overleden donoren. Er overlijden dagelijks mensen, hoe kunnen we dan het tekort aan donororganen verklaren?

Niet elke overledene komt in aanmerking als orgaandonor, verschillende factoren spelen een rol:

  • de oorzaak van het overlijden: door sommige ziekten worden organen onbruikbaar voor donatie, bijvoorbeeld de meeste vormen van kanker
  • de omstandigheden van het overlijden: het overlijden moet in medisch gecontroleerde omstandigheden gebeuren. Bij het overlijden vallen bloedsomloop en ademhaling stil met ernstige schade aan de organen tot gevolg. Enkel als bij het overlijden of heel kort erna maatregelen kunnen worden genomen zodat de organen bruikbaar blijven voor donatie. Dat is bij slechts een heel klein aantal van alle overlijdens het geval
  • de toestemming: heeft de persoon zich geregistreerd als donor? Indien niet, weet de familie wat zijn wens was?

Bekijk ook even dit:

Je winkelmand is leeg.