Terug naar overzicht

Wat is hersendood?

Niet elke overledene komt in aanmerking om organen te doneren. Bij het stilvallen van het hart en de ademhaling stoppen de bloed- en zuurstoftoevoer naar de organen waardoor ze onbruikbaar worden voor donatie. Enkel in omstandigheden waarin die schade aan de organen kan worden voorkomen of beperkt, is orgaandonatie een optie. De meeste donororganen zijn afkomstig van hersendode patiënten. Maar wat is hersendood precies?

Onherstelbare schade

Hersendood is een fatale vorm van hersenbeschadiging. Er is geen activiteit meer in de hersenen, geen spontane ademhaling, geen beweging noch reflexen. Die schade is onomkeerbaar en onherstelbaar.

Slechts bij een heel beperkt aantal overlijdens is er sprake van hersendood. Het gaat vaak om mensen die na een ongeval, hersenbloeding of gezwel met zware hersenbeschadiging opgenomen zijn in het ziekenhuis. De patiënt ligt meestal op de afdeling intensieve zorgen aan een beademingsmachine. Na verloop van tijd kan het dat de artsen vaststellen dat de behandeling geen enkel effect heeft, dat de hersenen van de patiënt zijn stilgevallen.

Diagnose door drie artsen

De hersendood wordt bij een patiënt vastgesteld aan de hand van enkele tests. De arts verzekert zich er eerst van dat de patiënt niet onderkoeld of onder invloed van verdovende middelen is. Dan wordt de beademing even stilgelegd om na te gaan of er nog spontane ademhaling op gang komt. De reflexen worden getest. En ook een scan is mogelijk om de hersenschade zwart op wit aan te tonen.

Volgens de Belgische wet moet de hersendood door drie artsen onafhankelijk van mekaar worden vastgesteld. Met onafhankelijk wordt bedoeld dat ze niets te maken hebben met een eventueel daaropvolgende transplantatie. Elke arts moet de patiënt zelf nauwgezet onderzoeken en de bevindingen van het onderzoek invullen op een formulier. Pas als de drie artsen tot de vaststelling komen dat de patiënt hersendood is, kan men officieel een verklaring van overlijden opstellen.

In principe legt men op dat moment de beademing ook stil. Maar als de artsen denken dat de overledene een geschikte orgaandonor zou zijn, dan kunnen ze eerst in het donorregister nakijken of de persoon zijn of haar wil heeft geregistreerd. Is dat zo, dan wordt die wens gerespecteerd. Is dat niet het geval, dan bespreken ze orgaandonatie met de nabestaanden. Als de organen worden gedoneerd blijft de beademingsmachine werken tot na het uitnemen van de organen. Op die manier blijven de organen in goede conditie.

Hersendood is dood

De hersendood wordt vastgesteld los van de orgaandonatie. Een patiënt zal nooit dood verklaard worden om diens organen te gebruiken, de twee zaken staan los van elkaar. De transplantatiearts is ook nooit betrokken bij het vaststellen van de hersendood. Eerst wordt de hersendood vastgesteld, pas nadien wordt nagegaan of orgaandonatie een optie is. Wordt de hersendood vastgesteld maar zal er geen orgaandonatie zijn, dan wordt de beademingsmachine ook stilgelegd. Iemand die hersendood is, is dood en verdere beademing heeft geen zin meer.

Bekijk ook even dit:

Ethische vragen

Waarom is registratie als orgaandonor belangrijk?

Ethische vragen

Ethische vragen

Ik wil orgaandonor worden

Ik wil orgaandonor worden

Je winkelmand is leeg.