Terug naar overzicht

Vruchtbaarheid: Alles over donorschap

Soms wordt er bij een vruchtbaarheidsbehandeling gebruik gemaakt van donorzaad of donoreicellen.

Waarom beroep doen op een donor?

  • Bij de man kan de productie van zaadcellen verstoord zijn. Misschien zijn er geen of heel weinig zaadcellen, of zijn ze weinig beweeglijk. Dat maakt bevruchting met de eigen zaadcellen moeilijk of onmogelijk. In dat geval kan men overwegen om beroep te doen op een zaad- of spermadonor.
  • Bij de vrouw kan de productie van eicellen verstoord zijn waardoor er bijvoorbeeld weinig of geen eicellen rijpen of ze niet ontwikkelen zoals het hoort. Zwanger worden met eigen eicellen is in dat geval moeilijk of onmogelijk. Gebruik maken van een donoreicel biedt soms een oplossing.
  • Bij zowel mannen als vrouwen tasten behandelingen zoals chemotherapie of bestralingen de ei- of zaadcelvoorraad aan. Eventueel kan men voor de behandeling eigen materiaal invriezen. Als dat niet gebeurd is, kan men ook gebruik maken van donormateriaal.
  • Ook mannen en vrouwen die het risico lopen om een erfelijke aandoening door te geven, maken soms gebruik van donormateriaal om dat risico te vermijden.
  • Niet enkel in geval van vruchtbaarheidsproblemen wordt beroep gedaan op donoren. Ook lesbische paren en alleenstaande vrouwen die hun kinderwens willen vervullen via medische weg zijn aangewezen op het gebruik van donorzaad. Homokoppels die via een traject met een draagmoeder hun kinderwens willen vervullen, hebben naast een draagmoeder ook een eiceldonor nodig.

Er zijn in België geen exacte cijfers over het aantal personen dat werkt met een sperma- of eiceldonor. Deskundigen bevestigen dat het een aanzienlijk aantal is en dat de vraag de laatste jaren is toegenomen.

Wie overweegt beroep te doen op een donor wordt geconfronteerd met veel vragen en emoties:

  • In geval van vruchtbaarheidsproblemen, de vraag naar ‘waarom ik’
  • Vragen en emoties die komen kijken bij het aanvaarden dat niet lukt wat bij anderen soms vanzelf lijkt te gaan
  • Willen we op deze manier onze kinderwens vervullen of is geen kinderen krijgen of adoptie voor ons een aanvaardbaar alternatief?
  • Hoe is het om niet de biologische ouder van het kind te zijn?
  • Hoe vertellen we ons kind hierover en wat zal het voor hem of haar betekenen?

Nood aan donoren

Vruchtbaarheidsbehandelingen met donorzaad of donoreicellen zijn maar mogelijk als er donoren zijn. Dat is niet evident.

De Belgische wet laat momenteel twee soorten donoren toe:

  • Gekende donor: in dit geval kennen de wensouder(s) en de donor mekaar
  • Anonieme donor: in dit geval zorgt het fertiliteitscentrum voor een donor, wensouder(s) en donor kennen mekaar niet en er wordt door het fertiliteitscentrum ook geen (identificeerbare) informatie gegeven

Spermadonatie

Wie gebruik wil maken van donorsperma kan dus zelf op zoek naar een gekende donor of doet beroep op een anonieme donor via het fertiliteitscentrum. Sommige fertiliteitscentra hebben een eigen spermabank. Daar kunnen donoren zich aanmelden. Over het algemeen zijn er in ons land vrij weinig mannen die zich als spermadonor aanmelden. Als er geen eigen spermabank is of er zijn onvoldoende donoren, kopen fertiliteitscentra donorsperma aan bij een spermabank in het buitenland. In sommige landen zijn er meer spermadonoren, bijvoorbeeld in Denemarken. In België zijn er niet voldoende donoren om iedereen die gebruik maakt van donorsperma te helpen.

Eiceldonatie

Voor wie gebruik wil maken van donoreicellen is de situatie iets complexer. Wie zelf een eiceldonor aanbrengt, wordt direct behandeld (niet noodzakelijk met de eicellen van die persoon, zie wisseldonatie). Is dat niet het geval, dan kom je op een wachtlijst omdat er niet zo veel eiceldonoren zijn. Het wachten kan maanden of jaren duren en emotioneel zwaar wegen. Sommige wensouders gaan naar het buitenland voor een behandeling met donoreicellen, naar landen waar er meer donoren zijn.

Meer weten over sperma- en eiceldonatie

Een spermadonor of eiceldonor helpt mensen bij het vervullen van hun kinderwens. Het is een mooi geschenk. Toch word je niet zomaar sperma- of eiceldonor. Je weet dat jouw donormateriaal kan leiden tot een kind dat zal opgroeien bij anderen. Ook donorschap roept een heleboel vragen op.

Ben je geïnteresseerd om meer te weten over donorschap, overweeg je om zelf donor te worden, ben je op zoek naar antwoorden op je vragen of naar praktische informatie, … neem dan zeker een kijkje op de pagina’s over spermadonatie en eiceldonatie. Je vindt er heel wat vragen en antwoorden.

Bekijk ook even dit:

Je winkelmand is leeg.