Terug naar overzicht

Wat als de wet ontbreekt?

België heeft nu geen wet draagmoederschap. Is er dan geen enkel juridisch kader, en doen we zomaar wat? Niet helemaal, natuurlijk.

Draagmoederschap gebeurt binnen de grenzen van ons huidig familierecht. Er zijn twee uitgangspunten:

In het geval van draagmoederschap kan men 2 dingen doen:

Problemen met de huidige procedure

Een woord is een woord?

Laten we even veronderstellen dat er een baby geboren is dankzij een draagmoeder. Op dat moment moet de adoptieprocedure gestart worden, maar daarbij kunnen zich (minstens theoretisch) problemen voordoen:

In de praktijk komt dit in België amper of niet voor dankzij een grondige screening van draag- en wensouders. Draagmoeders en wensouders veranderen niet meer van mening eens de baby geboren is. Feit blijft dat de (ontbrekende) wet onzekerheid in de hand werkt.

De adoptieprocedure kan wettelijk pas ingezet worden 2 maanden na de geboorte. Die procedure heeft heel wat voeten in de aarde. Denk maar aan de administratieve afhandeling en de nodige lessen om aan een geschiktheidscertificaat te komen. Het hele proces neemt algauw een à twee jaar tijd in beslag.

Praktische problemen

Terwijl de adoptieprocedure loopt, woont de baby uiteraard bij de wensouders maar dat neemt niet weg dat er problemen kunnen opduiken:

Weetje: er bestaat wel zoiets als adoptieverlof, maar wensouders maken geen aanspraak op ouderschapsverlof als de adoptie niet rond is. Een wet rond draagmoederschap met aandacht voor de sociale rechten van de wensouders zou hier zinvol zijn.

Hoe dan ook is ons familierecht aan opfrissing toe. Eén afstammingsrecht voor de vele tientallen gezinsvormen die vandaag bestaan (van nieuw samengestelde gezinnen tot meeroudergezinnen) is stilaan achterhaald. Bij de vernieuwing van het familierecht plaats vrijmaken voor draagmoederschap zou rechtsonzekerheid én praktische drempels wegwerken.

Geen commercieel draagmoederschap

Hoe ver weg de wettekst ook lijkt, over één punt zijn alle politieke partijen het eens. Commercieel draagmoederschap is niet de weg die we op willen gaan.

Een kostenvergoeding

Commercieel draagmoederschap is in ons land niet toegestaan, maar een kostenvergoeding wel.

Wat kan er in een kostenvergoeding zitten?

Het belang van screening

Wie met winstoverwegingen aan een draagmoederschapstraject wil beginnen, zal in de fertiliteitscentra tegengehouden worden. Als er een vermoeden is van financiële motieven, raakt men niet door de screening.

Op die manier is commercieel draagmoederschap in ons land uitgesloten, met of zonder wet. Althans, in die gevallen waarbij een fertiliteitscentrum betrokken is.

Er zijn vooralsnog geen kandidaten die zich met winstbejag aanbieden als kandidaat-draagmoeder. Het tegendeel is waar! Men moet soms bij de draagmoeder benadrukken dat ze echt een eerlijke weergave van de kosten mag (moet) geven. Afspraken daarover komen uitgebreid aan bod tijdens de begeleiding in het fertiliteitscentrum.

Het is echter niet uitgesloten dat het ontbreken van een wet mensen naar het buitenland drijft om hun kinderwens te vervullen. In sommige landen is de ban op commercieel draagmoederschap minder expliciet of onbestaande.

Bekijk ook even dit:

Waarom mag je geen baby verkopen?

Waarom mag je geen baby verkopen?

Op naar de wetgever

Op naar de wetgever

Een Amerikaanse draagmoeder

Een Amerikaanse draagmoeder

Je winkelmand is leeg.