Terug naar overzicht

Hoe denken verschillende levensbeschouwingen over vruchtbaarheid?

Christendom

Uit documenten die het Vaticaan de afgelopen decennia vrijgaf blijkt dat men steunt op twee basisprincipes:

De Katholieke doctrine verbiedt IVF omdat er bij dat proces embryo’s zouden kunnen worden vernietigd.

Kunstmatige inseminatie met sperma van de echtgenoot is moreel verwerpelijk omdat geslachtsgemeenschap en voortplanting zo gescheiden worden. Spermadonatie is dus helemaal uit den boze. Om dezelfde reden zou eiceldonatie problematisch zijn.

Protestantisme

De meeste protestantse strekkingen laten ivf toe, zolang er enkel genetisch materiaal van de twee echtgenoten wordt gebruikt en er geen embryo’s worden vernietigd.

Men baseert zich vaak op de Bijbel die zegt dat kinderen een zegen zijn, een verrijking voor het huwelijk. Daarom zien ze vruchtbaarheidsbehandelingen als de natuur een handje helpen.

De meeste protestanten zijn geen voorstander van draagmoederschap. Hoewel dat meestal gebeurt met de beste bedoelingen, vrezen ze voor de psychologische en sociale gevolgen.

Islam

Binnen de Islam zijn er duidelijke verschillen tussen de twee dominante stromingen, enerzijds het soennisme, anderzijds het Sjiisme.

In 1980 was er een eerste fatwa (juridisch advies in de islam) over medisch begeleide voortplanting, die belangrijk was voor de soennitische wereld. Die fatwa, die tot vandaag een grote autoriteit uitstraalt, keurt IVF goed als een manier om onvruchtbare koppels te verlossen van de pijn die ze voelen, en om hun huwelijk te redden. Men wordt wel verplicht om eigen eicellen en zaadcellen te gebruiken. Gameetdonatie wordt niet toegelaten. Over gebruik van IVF door ongehuwde mensen wordt niet gesproken.

In 1999 werd een fatwa uitgevaardigd door Ayatollah Khamanei, religieuze leider van het Sjiisme binnen de Islam. Gameetdonatie werd toegelaten op voorwaarde dat zowel donor als ouders voldoen aan de islamitische vereisten voor ouderschap. Ook benadrukt men dat het kind enkel kan erven van de donor.

De reacties op deze fatwa waren verdeeld. Toch opende hij de deur voor gameetdonatie, en zelfs voor draagmoederschap in landen als Iran en Libanon. In de landen waar deze vernieuwingen werden toegelaten, moest men op zijn minst ervoor zorgen dat de sjiitische familiestructuur en integriteit gewaarborgd bleef.

Jodendom

Binnen het Jodendom zijn er verschillende strekkingen, met elk hun eigen overtuigingen.

Binnen de Orthodoxe strekking is kunstmatige inseminatie met sperma van de echtgenoot toegestaan omdat het Orthodoxe geloof voorschrijft dat een onvruchtbaar koppel dat kinderen wil krijgen, op elke mogelijke manier moet worden geholpen.

Over het gebruik van een donor-eicel zijn de meningen verdeeld. Sommigen zien het als een verstoring van het huwelijk. Andere bronnen zeggen dat het toch toegestaan is, mits toestemming van een rabbijn.

Het Reformjodendom heeft geen bezwaren tegen kunstmatige inseminatie, ivf of draagmoederschap.

Boeddhisme

Er is geen eenduidige Boedhistische mening over deze kwesties.

Hindoeïsme

IVF is toegelaten wanneer eicellen en sperma van echtgenoten worden gebruikt. Ongebruikte embryo’s mogen vernietigd worden omdat ze – volgens het geloof – nog geen ziel hebben. Gameetdonatie is niet toegestaan. (Heeft te maken met het kastesysteem dat doorgegeven wordt door de vader.)

Toch doet men vaak aan spermadonatie, met de voorwaarde dat het moet gaan om een dicht familielid van de echtgenoot. In de praktijk blijkt men nog verder te gaan en vinden donaties van zowel sperma als eicellen plaats met anonieme donors.

Vrijzinnig humanisme

Het vrijzinnig humanisme ziet de ontwikkeling van vruchtbaarheidsbehandelingen als een grote menselijke verwezenlijking. Individuen moeten de vrijheid krijgen om hun eigen keuzes te maken in verband met vruchtbaarheid. Ze moeten dan ook toegang krijgen tot deze medische ontwikkelingen.

Het onderzoek naar vruchtbaarheidsbehandelingen wordt gesteund.

Binnen het vrijzinnig humanisme pleiten sommigen ervoor een einde te maken aan het anonieme donorschap. Ze willen een tweesporensysteem waarbij zowel wensouder als donor bewust kiezen voor anonieme of niet-anonieme donatie.

Getuigen van Jehova

IVF is toegelaten, op voorwaarde dat enkel sperma- en eicellen van het koppel zelf wordt gebruikt. Wanneer er nog eicellen over zijn en bewaard worden, ligt de verantwoordelijkheid daarvoor volledig bij het koppel zelf.

Je winkelmand is leeg.