Wat zijn de opties voor een alleenstaande man met kinderwens?

Dit is een artikel van Steven Swinnen dat eerder verscheen in Het Laatste Nieuws op 3 september 2025.

“Ik zou graag een kind hebben vóór de volgende verkiezingen.” Die opvallende uitspraak deed Conner Rousseau in een interview. De Vooruit-voorzitter sluit zelfs niet uit om alleen vader te worden. Maar hoe realistisch is dat in België? Welke mogelijkheden zijn er en waar lopen alleenstaande mannen met een kinderwens vandaag tegenaan?

“Levendiger dan ooit”, zo spreekt Vooruit-voorzitter Conner Rousseau in ‘Humo’ over zijn kinderwens. “Ik zou graag een kind hebben vóór de volgende verkiezingen (…) Alleen heb ik nog nooit een lief gehad.” Liefst van al zou Rousseau samen met een partner vader worden, maar hij onderzoekt of het ook mogelijk is als alleenstaande man.

“Ik ben toch al aan het bekijken of het haalbaar is om het alleen te doen. De meesten raden dat af, omdat ik heel weinig thuis ben. Maar mijn moeder gaat over twee jaar met pensioen en woont vlakbij.” Een babysit regelen voor wanneer vader de deur uit is, lijkt echter maar een detail vergeleken met de andere uitdagingen voor een single die papa wil worden, zo blijkt.

Moraalwetenschapper Liesbet Lauwereys, coördinator van ‘De Maakbare Mens’ en drijvende kracht achter de website ikwileenkind.be schetst het huidige landschap. “Een alleenstaande man kan uiteraard wettelijk gezien vader zijn, maar praktisch is dat niet zo eenvoudig. Voor een alleenstaande vrouw is het makkelijker: zij kan zelf zwanger worden met behulp van een donor. Een alleenstaande man heeft niet alleen een eicel nodig, maar ook iemand met een baarmoeder. In de praktijk zijn er dus twee mogelijkheden: adoptie of een beroep doen op een draagmoeder.”

Adoptie kan, maar is ingewikkeld. Er is veel meer vraag dan aanbod. “Bij buitenlandse adoptie is er momenteel een stop en er zijn ook landen die bepalen dat kinderen niet geplaatst mogen bij alleenstaande mannen”, zegt Lauwereys. “Bij binnenlandse adoptie speelt dat niet. Je doorloopt een volledige procedure, inclusief een verplichte cursus, komt op een wachtlijst te staan en kan een kindje toegewezen krijgen. Er zijn geen criteria die iemand uitsluiten op basis van geslacht of leeftijd. Maar de wachttijden zijn
vaak heel lang, waardoor koppels en alleenstaanden er geregeld de brui aan geven.”

De tweede optie is dan draagmoederschap, maar dat blijkt nog complexer.“In België bestaat er geen wettelijk kader”, zegt Lauwereys. “Fertiliteitscentra begeleiden draagmoederschap, maar niet voor alleenstaanden. Ze hebben hun eigen richtlijnen en hanteren vaak strenge criteria.”

In 2022 trad de toen 29-jarige Sybe in de openbaarheid met zijn wens om met behulp van een draagmoeder via een traject bij UZ Gent vader te worden. “Hij had een draagmoeder en een eiceldonor, maar finaal kon hij niet bij het centrum terecht. Bij koppels lukt dat soms wel, maar zelfs dan moet je veel zaken zien te regelen: een draagmoeder zoeken, afspraken maken over hoe de zwangerschap verloopt en wat er gebeurt in onvoorziene situaties.”

Daarom trekken veel koppels – maar ook alleenstaanden – naar het buitenland. “In de VS zijn er gespecialiseerde centra die alles regelen, van de match met een draagmoeder tot een juridisch sluitend contract”, zegt Lauwereys. “De Gentse topdokter Guy T’Sjoen deed het al twee keer en getuigde daar ook openlijk over, maar dat kost vaak tienduizenden euro’s en is dus niet voor iedereen haalbaar.”

“Er zijn landen waar het goedkoper is, maar daar is extra voorzichtigheid geboden”, geeft Lauwereys nog mee. “Draagmoederschap is bijvoorbeeld in opmars in Oekraïne en Georgië. Een recent VN-rapport waarschuwt voor uitbuiting van vrouwen en pleit zelfs voor een totaalverbod.”

Professor Dominic Stoop, afdelingshoofd reproductieve geneeskunde van het UZ Gent, bevestigt dat de deur in België voorlopig dicht blijft voor singles. “Omdat er geen wettelijk kader is in ons land, zijn wij met draagmoederschap gestart op basis van richtlijnen van ons ethisch comité”, zegt hij. “Eén van die criteria was dat de ouders een koppel vormen, hetero of homo maakt niet uit. Als er dan tijdens de zwangerschap iets met één van de wensouders gebeurt, heeft het kind in elk geval nog één ouder.”

“Tijdens de zwangerschap staat het kind juridisch nog op naam van de draagmoeder. Pas nadien wordt het overgedragen naar de wensouder. Stel dat een single overlijdt in de tussentijd, dan blijft de draagmoeder ineens achter met een kind waarvoor zij juridisch verantwoordelijk is. Dat risico willen we niet nemen. Zolang er geen wettelijk kader is, beginnen wij er niet mee en andere centra in ons land zitten op dezelfde lijn.”

Toch weet Stoop dat sommige mannen hun droom op een andere manier waarmaken. “Er zijn er die hun zaadcellen opsturen naar landen zoals Mexico, waar een eiceldonor en een draagmoeder ingeschakeld worden. Negen maanden later halen ze het kind op en brengen het mee naar België.”

Een derde optie is co-ouderschap. “Soms heeft een man een vriendin of kennis die bereid is om samen een kind te krijgen zonder dat er een partnerrelatie is”, zegt Lauwereys. “Dan spreken we van een meeroudergezin. De vrouw wordt de wettelijke moeder en de man deelt het ouderschap. In de praktijk zien we dit vaker bij homokoppels die samen met een alleenstaande vrouw een kind krijgen. In fertiliteitscentra wordt zo’n traject altijd grondig besproken met een psycholoog. De situatie lijkt dan op die van een gescheiden koppel dat apart woont, maar samen een kind opvoedt. In België blijft het eerder uitzonderlijk, maar in Nederland gebeurt dit al vaker.”

En dan is er nog pleegzorg. “Dat is geen ouderschap in de strikte zin”, zegt Lauwereys. “De biologische ouders blijven de wettelijke ouders, de pleegouder niet. Maar voor sommige mannen met een kinderwens is het een manier om toch een zorgende rol te spelen. De procedure is sneller en eenvoudiger dan adoptie.”

Een kinderwens die op een atypische manier vorm krijgt, is vaak voer voor maatschappelijke discussie. “Het idee dat een alleenstaande man vader wil worden, ligt nog altijd gevoeliger dan bij een vrouw die moeder wil worden”, zegt Lauwereys. “Maar we gaan ervan uit dat als er een wettelijk kader voor draagmoederschap komt zoals in het regeerakkoord staat, er geen discriminatie komt op basis van gender of burgerlijke staat bij de wensouder.”

“Het taboe rond een kinderwens bij vaders brokkelt alleszins af. We krijgen steeds meer vragen naar informatie van alleenstaande mannen. Dat begon bij ons na een podcastaflevering met de getuigenis van een man die zijn kinderwens nooit kon vervullen. Door dat soort verhalen durven anderen er ook voor uit te komen. Tien jaar geleden zouden mannen die wens misschien in stilte hebben gekoesterd, omdat er geen opties waren. Vandaag zijn er mogelijkheden, al blijven ze beperkt.”

Bron: Het Laatste Nieuws, 3 september 2025